Alec Soth: học hỏi từ những thất bại.

Soth nói về sự hồi tiếc, những lần bỏ ngang dự án, và quá trình học hỏi từ những sai lầm mắc phải.

USA. Winona, Minnesota. 2002. Peter's houseboat.
Peter’s houseboat . Sleeping by the Mississippi. Winona. Minnesota. USA. 2002. © Alec Soth | Magnum Photos

Khóa học trực tuyến theo yêu cầu thứ hai của Magnum Learn – Alec Soth: Photographic Storytelling, Cung cấp cái nhìn sâu sắc và độc đáo về thực tiễn và quy trình làm việc của Soth trong hơn 5 giờ đồng hồ, thông qua nội dung của video độc quyền với các cuộc phỏng vấn chuyên sâu, ghi hình tại chỗ, quá trình thực tế và sâu sắc thể hiện trong cuốn sách ảnh nổi tiếng nhất của ông. Và đặc biệt là việc thừa nhận và khắc phục những lỗi lầm, sai sót, thất vọng, sự thất bại chắc chắn xảy ra trên con đường sự nghiệp của bất kì nhiếp ảnh gia nào. Soth chia sẻ với Schuman những ví dụ cụ thể về lỗi kĩ thuật, cũng như là phản ánh những khó khăn trong việc đưa ra quyết định bỏ ngang dự án, tầm quan trong của việc hòa giải với chính bản thân về những lỗi lầm không thể tránh khỏi, và những lỗi bức ảnh bị nhòe mờ có thể mang lại thú vị cho công việc.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về khóa học mới của Magnum Learn, tại link:(https://learn.magnumphotos.com/course/alec-soth-photographic-storytelling/?utm_source=internal&utm_medium=article&utm_campaign=magnum+learn+asps+launch)

USA. New Orleans, Louisiana. 2000. Adelyn, Ash Wednesday.
Adelyn, Ash Wednesday. New Orleans, Louisiana. USA. 2000.

 

Aaron Schuman: Tôi muốn trao đổi với bạn về quá trình học hỏi nói chung, và cụ thể hơn là xoay quanh vấn đề vượt qua “sự thất bại” trong quá trình chụp ảnh. Thường thì sẽ có một sự hiểu lầm rằng: “các nhiếp ảnh gia vĩ đại” có một số “ma thuật” liên quan đến việc chụp ảnh. Nhưng, bất cứ ai nghiêm túc theo đuổi nhiếp ảnh đều biết, đó là việc đòi hỏi người thực hành mắc lỗi, thử và sai, và học hỏi từ những thất bại nhỏ, đôi khi là từ những thất bại kinh khủng hơn, khi theo đuổi nó. Làm thế nào mà bạn vượt qua được “sự thất bại” khi bắt đầu công việc mới, và bạn đã học được  cách tận dụng những tai nạn và sai lầm đó khi chúng là điều không thể tránh khỏi?

Để bắt đầu, tôi nghĩ rằng sai lầm lớn nhất và rõ ràng nhất mà nhiều nhiếp ảnh gia đôi khi mắc phải trong lúc họ cảm thấy đó là một bức ảnh tiềm năng là – vì sợ hãi, không chắc chắn, tự bản thân nghi ngờ hoặc nói cách khác – không chụp ảnh ngay tại thời điểm đó; có một lúc do dự và rồi cơ hội biến mất mãi mãi. Bạn có bao giờ thấy mình ở trong những tình huống này, và nếu có, bạn đã học cách thỏa hiệp với chúng như thế nào?

Alec Soth: Điều tốt lành khi thảo luận với bạn về những vấn đề này ở thời điểm hiện tại. Tôi vừa mới trở về từ chuyến road-trip chụp ảnh dài 3 tuần, vì vậy có nhiều điều mà bạn đang diễn tả ở đây, nó nằm ngay trong tâm trí tôi và  khi chúng ta trao đổi về nó, nó là một quá trình. Tôi cũng đang đi cùng với một nhiếp ảnh gia 23 tuổi, thật thú vị khi nghĩ về vấn đề này qua cái nhìn của nhiếp ảnh gia ấy.

Ví dụ như, ở một thời điểm trong chuyến đi, tôi đến một nơi dường như sẽ ẩn chứa những bức ảnh có tiềm năng. Sau đó, có một người phụ nữ đi xe đạp từ đâu xuất hiện, cô ấy thật sự thú vị. Nhưng tất nhiên, vì cô ấy đang di chuyển nhanh nên tôi cũng phải có một sự tính toán nhanh – đây có phải là người tôi muốn dừng lại để nói chuyện? Tôi sẽ giới thiệu mình như thế nào? Và cô ấy sẽ phản ứng như thế nào?. Đầu óc của tôi gần giống như một chiếc máy tính – nó phải cân nhắc tới những ưu và nhược điểm khi chặn ngang người này, và hình dung trước những vấn đề có thể xảy ra đối với bản thân mình; liệu tất cả các rắc rối thực sự mang lại giá trị hay không?

Dù sao thì trong hoàn cảnh đó, tôi chỉ chú ý việc mình đã  đưa ra sự tính toán nhanh nhạy hay không. BOOM- tôi nhảy ra khỏi xe, và gần như ngay lập tức tôi ở trong trạng thái châm ngòi cho mọi thứ xảy ra. Tôi nghĩ, trợ lí của tôi đã bị sốc bởi việc tôi dừng xe bên vệ đường và làm mọi thứ  xảy ra nhanh như thế nào.

Vì vậy, từ kinh nghiệm tôi chắc chắn đã học được một điều gì đó. Bởi vì tất nhiên, tôi đã trải qua kịch bản ấy hàng ngàn lần trong quá khứ – những nơi tôi đã từng thấy điều gì thú vị nhưng vẫn lái xe đi, và sau khi đi qua 5 khu nhà tôi đã nghĩ “tôi nên dừng lại”. Tôi quay lại nhưng chắc chắn là không bao giờ tìm thấy một người hoặc một tình huống tương tự như lần đầu tôi bắt gặp.

Hơn thế nữa, đối với tôi, một phần quan trọng trong sự tính toán này là xác định mỗi bức ảnh mình tạo ra có kết nối được với một dự án cá nhân lớn hơn hay không; nó chỉ là một bức ảnh thú vị hay bằng một cách nào đó nó liên kết được  với những thứ khác mà tôi đang làm? Tất nhiên, sẽ mất rất nhiều thời gian chỉ để suy nghĩ về ý nghĩa của những điều này, vì vậy bạn cũng phải học cách lắng nghe trực giác (sự nhạy cảm) của mình một cách cẩn thận.

 

USA. Los Angeles, California. 2008. Priscilla.
“Tôi đang ở công viên Griffifth, Los Angles để tìm kiếm vị trí của hang động đã nổi tiếng từ chương trình truyền hình Batman những năm 1960. Tôi đã vội vàng vì đó là thời điểm cuối ngày và ánh sáng thì dần tắt đi. Nhưng khi cô gái này xuất hiện bất ngờ, tôi không thể cưỡng lại việc chụp ảnh cô ấy. Sau này, bức ảnh đã được sử dụng trong ấn phẩm The Last Day of W”. Priscilla. Los Angeles. Ca, USA. 2008. © Alec Soth | Magnum Photos.

“Tôi đã trải qua kịch bản ấy hàng ngàn lần trong quá khứ – những nơi tôi đã từng thấy điều gì thú vị nhưng vẫn lái xe đi, và sau khi đi qua 5 khu nhà tôi đã nghĩ “tôi nên dừng lại””

3
“Tôi đang thực hiện một dự án cho tạp chí về những người chơi trò chơi chiến tranh. Tôi đang chụp ảnh bằng máy định dạng nhỏ, nhưng lúc gặp anh chàng này đang làm bánh sandwhich, tôi nhận ra đây là khoảnh khắc xứng đáng để bỏ thời gian và tiền bạc, để ghi lại bằng máy ảnh khổ lớn. Josh Vance (aka Crash) với bơ đậu phộng và thạch . Joelton, Tennessee. USA. 2004. © Alec Soth | Magnum Photos
CANADA. 2005. Rebecca.
“Tôi thường cố gắng tránh việc chụp ảnh ở những trạm xe buýt. Thường thì quá nhiều xe buýt cứ đến trước khi tôi có thể chụp được một bức ảnh. Nhưng tôi hài lòng về sự nỗ lực khi tạo ra bức ảnh này trong dự án NIAGARA”. Rebecca. Canada. 2015. © Alec Soth | Magnum Photos

Bây giờ, bạn đã lắng nghe trực giác của mình tốt hơn trước đây chứ?

Chắc chắn rồi. Khi là một nhiếp ảnh gia, bản năng của bạn lúc nào cũng bị bỏ qua, thường  thì bạn sẽ dừng lại khi nhìn thấy điều gì trông giống như  một bức ảnh mà bạn đã từng thấy trước đấy. Việc đấy có những kinh nghiệm thực sự hữu ích – đôi khi bạn nhận ra, “ ồ không, tôi chỉ đang làm nó bởi vì nó giống như  Winogrand” hoặc bất cứ ai khác. Nhưng sau đó, đôi khi trực giác mách bảo bạn dù thế nào cũng phải lờ nó đi; bạn không biết chính xác khoảnh khắc đó kết nối với những gì bạn đang làm như thế nào, nhưng bạn lại có cảm giác rằng, nhìn chung một vài thứ ở đây sẽ kết nối được với những thứ bạn sẽ làm sau đó.

Bây giờ khi tôi bỏ lỡ điều gì, hoặc thậm chí khi tôi chụp một bức ảnh và nó không được như mong muốn, đơn giả là tôi sẽ bỏ qua nó thôi. Giống như  người đánh cá đứng trước một con suối – con cá vẫn cứ tiếp tục bơi, và bạn không thể nào bắt hết tất cả chúng; điều đó không đáng để bạn phải thất vọng về bản thân mình.

Vì vậy, bạn không còn thất vọng nhiều về bản thân mình nữa?

Vâng, trong chuyến đi vừa rồi có một tình huống tôi trách mình. Tôi chỉ chụp đúng một bức hình, và chuẩn bị đi ăn trưa, nhưng trên đường đi tôi đã thấy tình huống này liên quan đến một nhóm người bước ra từ một trường kinh thánh, và một cái cây…

Soth “cổ điển”.

[Cười] Yeah, vì vậy khi tôi thấy khung cảnh tuyệt vời này, tôi đã chỉ chụp ảnh và nghĩ nhiều về cái cây. Tôi đã tính toán – “Tôi đói, đây là giờ ăn trưa, nhưng dù thế nào nữa tôi sẽ nhảy ra khỏi xe” – và bắt đầu trò chuyện với họ, chuẩn bị máy ảnh, nghĩ về việc làm sao để cái cây này kết nối với những cái cây mà tôi đã chụp trước đó. Tôi bắt đầu chụp vài bức ảnh, và tiếp tục tạo ra những tình huống khác nhau, bằng một vài cách, làm sao cùng một lúc tiếp cận con người và cái cây. Nhưng sự tính toán đó không thực sự hiểu quả. Có một câu bé đang cầm chồng tài liệu Kito giáo và tôi cũng cố gắng chụp lại khoảnh khắc đó.

Dù sao đi nữa, cuối cùng thì tôi đã dừng chụp ảnh, nhưng ngay khi tôi rời đi, tôi nhận ra rằng bức ảnh mà tôi đang tìm kiếm, thực sự không phải là bức ảnh về con người; mà là bức ảnh liên quan đến tài liệu Kito giáo và cái cây. Lúc đó, tôi trách mình rất nhiều; thực tế là tôi không nhận ra tôi có thể chụp một bức ảnh  đơn giản – nó ở ngay đây, tôi đã được sự cho phép, cơ hội, mọi thứ điều hoàn hảo để tôi có được thứ mình muốn, nhưng tại thời điểm đó tôi lại không thể tạo ra sự kết nối.

Đó là điều tôi đã tự trách mình, trong những ngày này.

7
Ảnh Polaroid, chụp trong khóa học Magnum Learn của Soth, tại hội chợ. © Alec Soth | Magnum Photos.
8
Ảnh Polaroid, chụp trong khóa học Magnum Learn của Soth, tại hội chợ. © Alec Soth | Magnum Photos.

“Tất cả những điều bạn làm và nhìn thấy, tất cả những lỗi lầm mà bạn mắc phải. Chúng đều có sức sống mãnh liệt” 

Một điều “thất bại” trong nhiếp ảnh, kể cả khi bạn đã chụp được một bức ảnh đẹp, là lỗi kĩ thuật – ánh sáng, lấy nét, bố cục hoặc bất cứ thứ gì không kiểm soát được – nhưng bạn chỉ để ý tới nó sau việc bạn đã cảm nhận được gì trong thực tế. Điều này vẫn xảy ra với bạn chứ?

Nó luôn luôn xảy ra và bây giờ vẫn tiếp tục xảy ra. Điều ấy khiến tôi bực bội.

Có một cách tôi cố gắng chống lại nó là làm nhiều hơn những gì tôi cần phải làm. Có một câu nói mà nhiều nhiếp ảnh gia hay sử dụng: “Tôi có thể làm thêm một lần nào nữa không?” – câu nói này thực sự che giấu lỗi sai của bạn trên một ma trận kĩ thuật; thay đổi bố cực từng chút một, hoặc làm bất cứ điều gì. Đối với trường hợp của riêng tôi, các cuộc đấu tranh về mặt kĩ thuật thường xoay quanh vấn đề lấy nét. Vì vậy, khi có cơ hội làm thêm lần nữa, tôi thường cải thiện nó bằng cách làm chậm lại, hoặc sử dụng độ sâu trường ảnh khác. Bố cục đôi khi cũng là một vấn đề – tôi nhìn qua máy ảnh và cảm thấy có điều gì không hợp lý, vì vậy tôi tiếp tục thử những  thay đổi khác. Sau khi cuộn phim lại, thường thì tôi cũng không hình dung được bức ảnh sẽ trông như thế nào.

Tất nhiên, một giải pháp tuyệt vời cho tất cả những điều này là chụp ảnh bằng máy kĩ thuật số, và sau đó bạn có thể kiểm tra nét và bố cục ngay tại chỗ. Nhưng lại nảy sinh ra vấn đề “quá kĩ thuật”. Bạn quá tập trung vào kĩ thuật mà lại quên mất việc tương tác với những nhân vật của mình. Việc đó có thể giúp bạn chụp được một bức ảnh hoàn hảo về mặt kĩ thuật, nhưng lại không có nhiều ý nghĩa. Có thể nói rằng, tại nhiều thời điểm trong sự nghiệp, tôi bị quyến rũ bởi nhiếp ảnh kĩ thuật số và khả năng giải quyết các vấn đề của nó. Thi thoảng, tôi vẫn sử dụng máy ảnh số và cảm thấy thoải mái vì điều này. Đặc biệt, khi tôi chụp ảnh vì công việc thay vì chỉ là làm dự án cá nhân của mình.

POLAND. Warsaw. 2018. Monika.
“Lỗi thông thường mà tôi hay mắc phải khi chụp ảnh phim là vô tình những bức ảnh đó là ảnh chồng phim. Tôi chụp bức ảnh ngày vào năm ngoái ở Warsaw. Và tôi hài lòng với kết quả”. Monika. Warsaw. Poland. 2018. © Alec Soth | Magnum Photos

 

“Đôi khi, sự không hoàn hảo thậm chí còn tạo ra một kết quả tốt hơn – đó là một trong những lý do tại sao tôi vẫn thích chụp ảnh phim”

 

USA. Fountain City, Wisconsin. 2002. Cemetery.
“Bức ảnh này có lỗi kĩ thuật do hậu quả của việc phơi sáng quá lâu. Bạn có thể nhìn thấy từ tấm bạt của trạm xăng bị gió thổi, có một chút không rõ nét ở đây. Phía bên trái của bức ảnh, bạn có thể thấy một bóng mờ của chiếc xe chạy ngang qua trong suốt quá trình phơi sáng. Tuy nhiên, đây là một trong những bức ảnh yêu thích của tôi từ dự án “Sleeping in Mississippi”. Nghĩa trang. Đài phun nước  thành phố, Wisconsin. USA. 2002. © Alec Soth | Magnum Photos.

Có trường hợp nào bạn đã gặp phải, khi lỗi kĩ thuật mang tới những điều tuyệt vời hơn ý định ban đầu không? 

Nhiều lắm. Đôi khi, sự không hoàn hảo còn tạo ra một kết quả thậm chí còn tốt hơn – đó là một trong những lý do tại sao tôi vẫn thích chụp ảnh phim.

Liên quan tới lỗi về mặt kĩ thuật; mới ngày hôm qua, tôi và con trai đã chơi một trận bóng chày. Tôi nghĩ rất nhiều về mức trung bình của cú đánh. 400 – tỷ lệ thành công là 40 phần trăm – được cho là tuyệt vời trong hoàn cảnh đó. Khi bạn chiến đấu trong một trận bóng chày, có nhiều “thất bại” xảy ra, dẫn đến những lỗi nhỏ về mặt kĩ thuât. Bạn đang nghiêng người quá nhiều, có một chút sai sót trong cú swing của bạn, thời gian trận đấu đã hết… Tôi nghĩ, nếu bạn nhìn vào phần trăm trong nhiếp ảnh, tỉ lệ thành công có thể rất thấp. Thời điểm bạn đang làm mọi thứ đúng kĩ thuật, bạn có chủ đề và tình huống hoàn hảo, tất cả các yếu tố như thời tiết, ánh sáng… đều thuận lợi – đó điều khá kì diệu. Một trong những bài học chính mà tôi được dạy thông qua những trải nghiệm của mình là một điều kiện hoàn hảo như thế thì đặc biệt hiếm có.

CANADA. 2004. Two towels.
“Khi tôi mở cửa phòng, ánh sáng mặt trời chiếu lên căn phòng rất đẹp. Tôi đã nhanh chóng chụp bức ảnh này trước khi trời tối”. Hai chiếc khăn tắm. Niagara. © Alec Soth | Magnum Photos.

“Thời điểm bạn đang làm mọi thứ đúng kĩ thuật, bạn có chủ đề và tình huống hoàn hảo, tất cả các yếu tố như thời tiết, ánh sáng… đều thuận lợi – đó điều khá kì diệu”

 

USA. Baton Rouge, Louisiana. 2002. Patrick, Palm Sunday.
“Anh ấy đi bộ về nhà từ nhà thờ. Tất cả các yếu tố màu sắc của khung cảnh được cảm nhận bên trong bức ảnh này. Patrick, Palm Sunday. Từ “Sleeping by the Mississippi. Baton Rouge, Louisiana. USA. 2002. © Alec Soth | Magnum Photos.
USA. Kentfield, CA. 2017. Anna.
“Đây là bức ảnh yêu thích của tôi trong vòng 5 năm qua. Cách mà chủ thể và sự phản chiếu phối hợp với nhau, tạo ra cảm giác thú vị”. Anna. Kentfield, CA. USA. 2017. © Alec Soth | Magnum Photos.

Lần đầu tiên khi con trai tôi chơi bóng chày, nó sẽ tự trách mình mỗi lần không khi được điểm. Cậu bé muốn chạy ra khỏi sân và khóc. Nhưng sau đó, con trai tôi hiểu rằng mình không thể mong đợi lúc nào cũng ghi được điểm. Nếu mỗi lần bạn ra ngoài chụp ảnh, là mỗi lần bạn trách mình không có những bức ảnh tốt, điều đó sẽ trở thành một vấn đề nghiêm trọng.

Quan điểm ấy không cho thấy tôi là người không sợ thất bại – tôi cảm thấy nó mọi lúc. Hiếm khi nào khi chụp ảnh mà tôi lại thấy hoàn toàn thỏa mãn với nó. Đó là một phần của công việc.

Bạn không thể lúc nào cũng chạy về nhà, di quanh các “quả bóng chày” và cảm thấy tuyệt vời về bản thân. Nếu điều đó xảy ra, thì thật tuyệt. Và tôi cho rằng, đó là lý do tại sao bạn nên tiếp tục cố gắng.

USA. Watertown, New York. 2012. Crazy Legs Saloon.
“Một anh chàng đứng cạnh tôi đang bắn bọt xà phòng vào những người vũ công. Tôi gần như đã cố gắng hết sức để bảo vệ máy ảnh của mình. Tôi đã không nhìn thấy những đôi giày phía dưới cùng của bức ảnh. Kích thước của nhãn dán trên những đôi giày thực tế là lớn hơn so với nhìn thấy trong bức ảnh”. Crazy Legs Saloon. Watertown. New York. USA. 2012. © Alec Soth | Magnum Photos.

Thế còn khi nào, những lúc bạn cảm thấy như mình đang muốn chạy về nhà vì  nghĩ rằng đã chụp được một bức ảnh đẹp – nhưng sau đó một tuần hoặc hai tuần, hoặc thậm chí ít tháng sau đó, bạn nhận ra bức ảnh đã chụp thực tế là một “pha bóng phạm lỗi”; rằng nó không tuyệt  vời như bạn đã từng nghĩ? 

Yeah! Bạn đang đánh một cú đánh vào tôi ngay lúc này! [Cười]. Cuộn phim từ chuyến đi vừa qua đã được gởi tới lab ngày hôm nay, và tôi không thể thấy được những gì mình đã chụp trong vòng 5 ngày đó. Vì vậy, tôi đang ở thời điểm mà tôi nghĩ mình sẽ có những bức ảnh thật sự tuyệt vời, nhưng tôi vẫn lo lắng về chúng. Tôi biết một trong những số đó sẽ không tốt như những gì mình mong đợi. Tôi cũng hiểu thực tế rằng, trong một thời gian nhất định, sẽ có ít nhất một bức ảnh mà tôi tự nhủ rằng, nó thật tuyệt vời, cho đến khi cuối cùng tôi nhận ra là không phải. Thật sự, tất cả đều xuất phát từ sự kiên nhẫn.

Trên thực tế, toàn bộ quá trình nhiếp ảnh đòi hỏi sự kiên nhẫn và khả năng có thể bỏ qua (một điều gì đó). Một vài điều tôi đã nhắc nhiều trước đó, đó đến từ quá trình biên tập. Nhưng thứ mà tôi có thể áp dụng mọi lúc là cố gắng thư giãn trong mọi quá trình, thường thì điều này thường có nghĩa là đừng chú ý quá đến những bức ảnh mà bạn cho là tuyệt vời; hãy bỏ qua nó, và tiếp tục tiến về phía trước. Ngoài ra, bằng cách thư giãn, thi thoảng bạn có thể khám phá ra điều gì đó đặc biệt và tuyệt vời trong những bức ảnh mà bạn đã không đánh giá cao từ ban đầu. Bạn có thể nhận ra sự thú vị và tầm quan trọng của nó liên quan đến toàn bộ dự án.

Vậy thì khả năng thư giãn của bạn đã tiến bộ qua thời gian chứ? 

Trong những năm qua, tôi đã học được cách không quá căng thẳng về một điều gì đó xảy ra. Gần đây, khi đi chụp ảnh với nhiếp ảnh gia trẻ tuổi này, tôi nhận thấy, đôi khi họ lo lắng về việc có nên chụp bức ảnh này hay không? Liệu chúng có đủ tốt hay không? Liệu khán giả có tượng tưởng được ra những gì chúng ta muốn nói có thể được thể hiện trong bức ảnh đã chụp. Đồng thời, bạn có thể không thành công trong việc truyền tải một thông điệp đến khán giả, vậy thì sau đó hãy nghỉ ngơi. Đó là một hành động để cân bằng.

Tôi hiểu đó là những cảm xúc rất mạnh, nhưng tôi đã cảm nhận chúng ít đi từng ngày. Tôi ngờ rằng, tôi học được điều đó nhờ vào kinh nghiệm thư giãn của mình, nơi kinh nghiệm và sự kiên nhẫn được đền đáp. Tôi nhớ rằng khi mình còn trẻ, tôi đã được nhận những lời khuyên về sự thất bại rất đáng sợ. Ở giai đoạn đó, bạn kiểu như: “Tôi không muốn mình phải kiên nhẫn nữa!”

USA. Minnesota. 2007.
Minnesota. USA. 2007. © Alec Soth | Magnum Photos.

“Tôi hoàn toàn đồng ý rằng các nhiếp ảnh gia nên đi đến tận cùng của trái đất để tìm thấy nhân vật của mình – làm bất cứ điều gì họ muốn – nhưng hãy trung thực và chân thành với bản thân về những gì bạn nói về nơi ấy, trong cả trải nghiêm lẫn công việc của mình”.

JAPAN. Tokyo. 2015. Park Hyatt Hotel is where Lost in Translation was filmed.
Khung cảnh ban đêm từ  phòng khách sạn nơi Soth ở. Khách sạn Park Hyatt là nơi quay bộ phim Lost in Translation. Tokyo. Nhật Bản. 2015. © Alec Soth | Magnum Photos.

Tương tự, quay trở lại với trận bóng chày. Tôi cũng muốn trao đổi nhiều hơn về việc chơi trên sân nhà và những trận đấu trên sân khách. Trước đây, bạn đã từng nói rằng, đôi khi bạn gặp những khó khăn khi làm việc quá gần nhà. Nhưng cũng sẽ có những khó khăn khác khi làm việc những quốc gia và nền văn hóa – nơi không thuộc về bạn. 

Một điều quan trọng để nói về quá trình làm việc của tôi ở thời điểm hiện tại, là tôi không còn chụp ảnh ở mọi lúc nữa. Tôi đã nhận ra rằng, tôi không thể sống cuộc đời như vậy. Nếu tôi đang dạo bộ với các con của mình, hoặc đang làm bất cứ điều khác, thì tôi không muốn mình phải chạy đua tìm kiếm những thứ mà tôi thấy có thể tạo nên một bức ảnh. Những khó khăn của tôi khi làm việc gần nhà, hầu như liên quan đến cuộc sống gia đình hằng ngày, chúng len lỏi vào quỹ thời gian của tôi và ảnh hưởng đến khả năng tập trung. Nhưng trên thực tế, tôi cần phải tập trung nhiều hơn, bởi vì tôi đang ở một không gian gần như là quá quen thuộc. Bây giờ, khi tôi không phải làm một công việc cụ thể nữa ( chụp ảnh tạp chí, báo chí), tôi hầu như không để ý đến tiềm năng tạo ra những bức ảnh từ những thứ xung quanh mình nữa.

Nhưng khi tôi ra ngoài làm việc, tôi ở trong thái độ làm việc toàn thời gian – tôi dấn thân và dành 100% năng lượng để chuẩn bị cho bất cứ thứ gì. Khi tôi đi chụp ảnh, tôi hoàn toàn có thể tập trung bởi vì không có bất cứ phiền nhiễu gì; tôi không phải cho chó ăn, làm việc vặt hay làm thứ gì khác ngoài chụp ảnh. Với khả năng tập trung đó, cộng với việc tôi không phải nhìn thấy những thứ quen thuộc, tạo ra rất nhiều tiềm năng để có một sản phẩm tốt.

Liên quan tới việc chơi trên sân khách – làm việc ở nước ngoài hoặc bất cứ nơi đâu – tôi nghĩ, mọi nhiếp ảnh gia nên thử nhiều thể loại khác nhau, và sau đó lắng nghe xem mình đang thực sự muốn gì; cái gì đang cộng hưởng trong họ. Trong trường hợp của tôi, tôi rất thích công việc của Lary Sultan. Trong khoảnh khắc tôi chụp những bức ảnh gia đình của tôi ở nhà, tôi đã muốn được giống như anh ấy. Nhưng cuối cùng tôi nhận ra, tất cả những bức ảnh ấy đều giả tạo và ít cảm xúc. Điều tương tự xảy ra, khi tôi cố gắng chụp những bức ảnh giống như Winogrand. Đôi khi điều ấy xảy ra, khi tôi làm việc ở một quốc gia khác, tôi không có sự kết nối với nơi này. Tương tự khi tôi làm một công việc để kiếm tiền như đột nhiên đứng giữa dự án chụp ảnh thời trang, và tôi cảm thấy như bị lừa đảo.

Nhưng cũng có những lần tôi ở xa nhà, hoặc bên ngoài không gian của mình, tôi đã học được rất nhiều bài học từ những lần như thế, những kinh nghiệm sau đó được áp dụng vào thực tiễn. Tôi đoán, tất cả bắt nguồn từ việc thành thật với chính mình. Tôi hoàn toàn đồng ý rằng các nhiếp ảnh gia nên đi đến tận cùng của trái đất để tìm thấy nhân vật của mình – làm bất cứ điều gì họ muốn – nhưng hãy trung thực và chân thành với bản thân về những gì bạn nói về nơi ấy, trong cả trải nghiêm lẫn công việc của mình.

 

USA. Minnesota. 2007. Kristin.
Kristin. Minnesota. USA. 2007. © Alec Soth | Magnum Photos.
18
Sari, một DJ, vũ công, ca sĩ làm thuê, trong bộ phim Lost in Translation, được quay ở khách sạn Park Hyatt. Tokyo. Japan. 2015. © Alec Soth | Magnum Photos.

Tôi đoán có một cuộc đấu tranh liên tục diễn ra bên trong mỗi người – giữa câu hỏi chúng ta muốn trở thành ai, và chúng ta thực sự là ai? Có thể, nó là vấn đề tìm ra một điểm cân bằng. Tất nhiên, trung thực và chân thành với bản thân là điều quan trọng, nhưng đam mê và việc sẵn sàng đón nhận những thử thách và thay đổi mới, cũng quan trọng không kém. Lần đầu tiên, bạn định hướng cho mình đi theo cách đó là khi nào?  Làm thế nào để bạn khám phá sự trung thực và chân thành của mình đồng thời tiếp tục phấn đấu để cải thiện công việc và phát triển bản thân? 

Tất cả chúng ta điều có tiếng nói xuất phát từ bên trong. Tôi nhớ khi tôi bắt đầu, đó là những ngày đâu tiên học Photoshop và tôi thì tạo ra nhiều thay đổi cho những bức ảnh. Tôi đã tận hưởng quá trình làm việc đó. Nhưng điều này đã xảy ra – khi tôi nhìn vào những bức ảnh, tôi có cảm giác buồn nôn. Điều đó sai với tôi.

Thậm chí tháng trước, tôi đã từ bỏ một dự án mà tôi đã làm trong hơn nửa năm. Tôi đang nhìn vào những bức ảnh, chúng không làm tôi mệt mỏi hay cảm thấy bất cứ điều gì. Nhưng khi tôi thực sự lắng nghe trái tim mình muốn gì, tôi đã thấy mình không đầu tư hết mình vào công việc đó. Ở trong sâu thẳm, tôi biết mình đang giả vờ làm nó.

Tôi đoán, nó giống như việc bạn chủ động đi tìm người yêu cho mình. Khi tham gia buổi hẹn hò đầu tiên, bạn phải nghĩ rằng “Mình có thực sự kết nối được với người này hay không? Họ thu hút bạn ở điều gi? Mình có thực sự yêu mên họ không?” Ở một hời điểm nào đó, bạn phải để sự phấn khích ban đầu lắng xuống và lắng nghe tiếng nói của trái tim. Tất nhiên, bạn cũng phải tranh luận với những ý kiến của người khác, kiểu như “ồ, bạn nên kết hôn với người này; họ thật tuyệt vời”, và bạn cũng có suy nghĩ riêng của bạn thân: “ồ, tôi thật sự không nghĩ vậy!”. Điều mà tất cả chúng ta đều phải làm trong những phần khác nhau của cuộc sống: cố gắng xoa dịu mọi thứ. Đó là một trong những lí do khiến tôi cố gắng lờ khi những ý kiến của người khác. Vì vậy, tôi chân thành với bản thân hơn về những gì mà mình đang thực sự cảm thấy.

USA. Dearborn, Michigan. 2008. Michael and Dominique.
“Tôi đã sử dụng bức ảnh này trong dự án “Last Days of W”. Michael và Dominique. Dearborn, Michigan. USA. 2007. © Alec Soth | Magnum Photos.

Tôi muốn trao đổi sâu hơn về khó khăn mà các nhiếp ảnh gia thường hay gặp phải, nhưng lại ít có người nhắc đến: đó là việc bỏ ngang một dự án. Thật sự là rất khó để đưa ra quyết định đó. Gần đây, khi bạn trải qua điều này, làm thế nào để bạn vượt qua được khó khăn khi mất đi cảm xúc và sự sáng tạo? 

Điều đó thật sự rất khó. Nhưng không giống như những loại hình nghệ thuật khác, có một điều mà nhiếp ảnh gia đã dành cho nó – thực tế khi tôi bỏ ngang một dự án – nó không phải hoàn toàn bị phá hủy. Ít nhất, những bức ảnh vẫn là chính nó. Chúng có thể nằm trong kho lưu trữ và sẽ có sức sống trên một con đường nào khác. Mặc dù, dự án không thành hiện thực, tôi biết rằng tôi vẫn có những bức ảnh đơn tốt từ dự án đó. Điều ấy an ủi thôi theo một cách nào khác. Nó giúp tôi tốt hơn về mặt tình cảm. Điều cốt yếu phải hiểu, là, tất cả mọi thứ đều dẫn tôi đến một điều gì đó, và chúng là một phần của quá trình làm việc.

Tôi gần như bắt đầu các dự án của mình với một sự nghiêm túc thật sự – tôi cam kết làm chúng với quy mô trong vòng nhiều năm với tất cả sự tập trung của mình. Giống như khi đi học đại học, bạn phải làm luận án, cả cuộc đời của bạn dường như gắn liền với nó. Tôi thực sự nghiêm túc khi làm mọi dự án. Có lẽ, điều này đã không thay đổi với tôi qua nhiều năm – toàn bộ sự kiên định đều được gói gọn trong mỗi dự án mà tôi bắt đầu. Vì vậy, việc bỏ ngang một dự án nào đó thực sự khó khăn và vô cùng đau đớn. Nhưng qua thời gian, tôi nhận ra rằng đây là một phần tất yếu trong mỗi dự án đang diễn ra.

20
©Alec Soth | Magnum Photos.

Nhân tiện đây, tôi muốn nhắc tới dự án cá nhân của bạn “Looking For Love 1996”. Theo như tôi được biết, tất cả những bức ảnh trong dự án đều được chụp trong năm 1996, ở thời điểm khi bạn mới bắt đầu theo đuổi sự nghiệp nhiếp ảnh của mình. Nhưng đến hơn 15 năm sau đó, dự án mới được công bố thông qua cuốn sách được xuất bản năm 2012.

Giống như nhiều nhiếp ảnh gia khác, khi mới bắt đầu sự nghiệp, tôi đã thử rất nhiều cách làm việc khác nhau. Một trong những số đó là sử dụng phim trắng đen và đèn flash khi chụp ảnh ở quán bar. “At the Bar” là triển lãm đầu tiên của tôi vào thời điểm đó. Tôi đã chụp ảnh trong những quán Bar địa phương – thậm chí, tôi còn cố gắng làm cho phòng trưng bày của mình trông giống như một quán bar. Hiện tại, nghe như điều ấy có vẻ vô lí nhưng thực sự là chúng đã diễn ra như vậy. Dù sao, khi triển lãm kết thúc, tôi đã nghĩ: “đó là một trải nghiệm tốt – nhưng thực sự, đó không phải là tôi – tôi không phải là người sẽ dành toàn bộ phần còn lại của cuộc đời chỉ để chụp ảnh trắng đen với đèn flash trong những quán bar”. Và thế là, tôi làm điều khác.

Nhiều năm sau đó, có người đã hỏi tôi về những bức ảnh này. Tôi bắt đầu xem qua kho lưu trữ của mình và nhận ra rằng bên cạnh những bức ảnh đó, tôi còn chụp nhiều bức ảnh khác, trong cùng một thời điểm, nhưng lại không liên quan gì đến quán bar và đèn flash. Chúng cho thấy một cái nhìn bao quát và quan điểm của tôi. Ngẫm lại, bằng cách nhìn lại tất cả những bức ảnh đó với đôi mắt tươi mới, cũng như với sự tinh tế trong việc biên tập mà tôi đã tích lũy được trong nhiều năm, tôi có thể nhìn thấy những khả năng mới của mình – tác phẩm không bị giới hạn trong mục tiêu ban đầu “At the Bar”.

USA. Minneapolis. 1995. Pappy's.
Pappy’s. Minneapolis. USA. 1995. © Alec Soth | Magnum Photos.
USA. Minneapolis. 1995. Cherry. Nye's Polonaise Room.
Cherry. Nye’s Polonaise Room. USA. Minneapolis. USA. 1995. © Alec Soth | Magnum Photos.

Vì vậy, qua thời gian, một số lỗi lầm và thất bại có thể dẫn đến những điều tươi mới hơn?

Chắc chắn rồi. Những bức ảnh ấy có một năng lượng nhất định, đặc biệt qua những sai lầm ngớ ngẩn, điều mà bây giờ tôi khó có thể đạt được. Bởi vì chúng được tạo ra theo thời gian của cuộc đời. Các nhiếp ảnh gia trẻ tuổi có thể có được điều này. Bạn phải trải qua khó khăn, lỗi lầm, những dự án thất bại. Bạn phải đối mặt với đau khổ và thất bại, thậm chí khi bạn phải tự nói với mình “phải kiên nhẫn!”, đại loại như thế. Nhưng chắc chắn sẽ có một nguồn năng lượng tươi mới khác được tạo ra từ tất cả những điều này.

Tất cả những gì bạn phải làm và nhìn thấy, tất cả những lỗi lầm mà bạn mắc phải, chúng đều có sức sống mãnh liệt. Về cuốn sách “Looking for Love 1996”, lúc đó, tôi không có cách nào có thể hiểu được. Nhưng gần 20 năm sau, tôi lại hiểu được nó – xem tất cả có ý nghĩa như thế nào so với phần còn lại của công việc. Và theo một cách nào đó, ngay cả khi đối mặt với lỗi lẫm, thậm chí, nhận thức được sự thất bại mà tôi có thể gặp phải ngày hôm nay nhưng đó vẫn là điều thúc dục tôi nhảy ra khỏi xe và làm việc. Đó là điều làm tôi thấy thú vị và cho tôi sự hi vọng.

USA. Salt Lake City, UT. 2018. Cammy's view.
Cammy’s View. Thành phố Salt Lake, UT, USA. 2018. © Alec Soth | Magnum Photos.

***Bài viết dịch từ: https://www.magnumphotos.com/theory-and-practice/alec-soth-learning-from-failure/?fbclid=IwAR1JC5uxqLQKaMnXwPdqsQjasNJu3STo8r7KfFai69-maRwMOGri0Y1YOC8

 

Educational: Tạo mối quan hệ – thách thức của những dự án ảnh dài hạn.

Vào năm 1995, tôi công bố những bức ảnh ghi lại sự hỗn loạn của người định cư Do Thái ở bờ Tây. Thời điểm đó, Salon là ngành báo chí trực tuyến tiên phong của thế giới, là một trong những kênh truyền thông kĩ thuật số đầu tiên tập trung hoàn toàn vào mô hình phân phối trực tuyến. Tôi cảm thấy mình đang bước vào lãnh thổ mới và chưa được khám phá bởi ngành báo chí và tường thuật bằng hình ảnh. Tôi đã quay trở lại nhiều lần trong khoảng thời gian hơn 3 năm, để chụp ảnh hai cộng đồng đặc biệt: Một vùng đất chiến binh ở thành phố Ả Rập Hebron và một nơi khác gọi là Ayin – một thuộc địa mới và nhỏ hơn, cách Bethlenhem 5 nghìn dặm. Tôi đã tạo được sự tin tưởng với nhân vật của mình,  họ cho phép tôi bước vào cuộc sống của họ – phía bên trong ngôi nhà. Một người đàn ông đã chuyển chỗ ngủ của con gái mình ra bên ngoài để tôi có khoảng không gian riêng tư – nhiều tuần lễ ở thời gian đó.

Họ là những người, quan trọng bảo vệ quyền riêng tư của mình, nhưng đã cho phép tôi nhìn thấy những gì mà các nhà báo khác không được thấy. Mặc dù, tôi đã làm việc với dự án này hơn 3 năm (một cách không liên tục), tôi vẫn chưa thể hoàn thành nó. Điều duy nhất củng cố quyết tâm để tôi tiếp tục đi đến Isarel và Palestine để làm dự án sâu sắc hơn, chân thành hơn, là vì dự án này đã lọt vào vòng cuối cùng của giải thưởng W.Eugene Smith 1996. Tôi tự tin cho rằng một câu chuyện quan trọng như này thì cần phải được theo đuổi đến cùng. Vì thế, thực tế, tôi đã viết những dòng này: “Kế hoạch của tôi là quay lại bờ Tây ít nhất hai lần một năm, trong vòng nhiều năm tiếp theo, để ghi lại phản ứng của người định cư khi bờ Tây được giao lại cho người Palestine. Dù cho tiến trình hòa bình đi đến đâu, “những tín đồ chân chính” ở bờ Tây vẫn sẽ là một cộng đồng có nhiều câu chuyện mạnh mẽ được kể lại”.

Nhưng mọi thứ đã không diễn ra như tôi dự đoán. Bờ Tây không được trao trả lại cho người Palestine, ngược lại, tiến trình hòa bình này thì không kéo dài hơn những gì đã được mô tả trươc đó. Không chỉ gặp khó khăn về những điều này, vào một ngày, ít tháng sau khi bài viết được công khai trên Salon, tôi quay lại Hebron để tiếp tục công việc về những người định cư. Người đàn ông trước đây đã cho phép tôi ngủ trong phòng riêng của con gái ông, gặp tôi bên ngoài. Ông ấy đưa cho tôi một bản in bài báo mà tôi đã viết cho Salon và nói: “Như thế này là xong rồi, bạn không thể làm việc với chúng tôi nhiều hơn được nữa”. Và chỉ vì như thế, dự án của tôi kết thúc.

Đây là những gì tôi đã viết khiến cho những người định cư nổi giận “vụ thảm sát của Thủ tướng Isarel Yitzhak Rabin đã cho thấy, những người định cư Do Thái ở Bờ Tây đưa ra một trở ngại ghê gớm đối với yêu cầu hòa bình quốc gia với người Palestine. Trong khi Hamas và các nhóm khủng bố Ả Rập khác tiến hành chiến tranh với không một tiến trình hòa bình nào, một nhóm người định cư Do Thái cực đoan, không bị lay chuyển bời chính sách hay tình cảm công khai của chính phủ, đang tiến hành chiến tranh”.

Tôi chững lại với những lời viết ấy. Sự thật của họ phản chiếu những gì đã xảy ra trong quá khứ cách đây 20 năm, và nó cũng phản chiếu chính xác lời tiết lộ của tôi về những gì đã xảy ra, và vẫn còn đang xảy ra. Sự thẳng thắn ấy đã phả hủy quyền tiếp cận của tôi và để để tôi ở lại trong sự bế tắc. Công việc không những mãi mãi không được hoàn thành, mà tôi còn cảm thấy bị ghét bỏ. Họ buộc tội tôi vì sự rẻ rúng và phản bội. Họ nghĩ tôi là kẻ lừa dối, và tôi cũng không thể chịu đựng nổi cảm xúc xấu hổ tột đỉnh của bản thân mình.

This slideshow requires JavaScript.

Tôi cảm thấy nặng nề khi bởi quyết định công khai đoạn viết trên tờ Salon. Lợi ích của việc xem xét lại thì không nhiều bằng lợi ích ở tất cả các khía cạnh. Trong khi, một mặt, tôi lại mong mình cẩn trọng hơn trong việc công khai quan điểm cá nhân, mặt khác, tôi lại muốn mình vững tâm trước sự chân thực về niềm tin của tôi. Cụ thể, như trong vấn đề: cuộc xung đột giữa Israel và Palestine. Quan điểm của tôi trong việc kể lại câu chuyện này đã không còn, nhưng tôi đã có kết luận cho việc điều đó có nên làm hay không. Hơn thế, nó chỉ ra bản chất phức tạp vốn có trong các mối quan hệ của con người – trong trường hợp này, nó liên quan đến vai trò của tôi như một phóng viên ảnh và nhiếp ảnh gia tư liệu. Điều đã xảy ra với tôi, là một ví dụ điển hình, về những gì có thể xảy ra khi mọi người cho phép bạn bước vào cuộc sống riêng tư của họ. Đó cũng là mục tiêu bao quát của tôi đối với những nhân vật tiềm năng. Thời điểm đó, cảm giác bị tấn công bởi Internet có vẻ tàn nhẫn và mới lạ. Khả năng thấy mọi thứ mà một cá nhân khác đã công khai bất cứ nơi đâu trên thế giới, đã tạo ra một hệ thống, nơi mà bây giờ chúng ta phải giả định rằng, nhân vật của mình sẽ biết tất cả những gì chúng ta nói về họ. Tôi hoan nghênh sự phát triển này, mặc dù đôi khi nó đưa ra một sự hoài nghi về khả năng làm việc tự do so với những gì chúng ta có thể làm trong quá khứ. Nó làm cho mối quan hệ giữa nhân vật và chúng ta trở nên khó kiểm soát hơn trước đây. Nhưng nhìn chung, quá trình làm việc của chúng ta sẽ mang nhiều trách nhiệm hơn, nhiều tính minh bạch hơn. Đó là một sự phát triển tích cực.

Khi bạn  đến gần hơn với nhân vật mà bạn chụp ảnh, quá trình trở nên phức tạp hơn – chúng ta dường như sẽ không nói đầy đủ về một điều gì thuộc  lĩnh vực của chúng ta. Tôi đang ở trong giai đoạn mới của việc phát triển một dự án mới đòi hỏi sự tiếp cận thân mật với một cặp vợ chồng, đã chia tay 12 năm trong đó người chồng đã ở tù 25 năm vì tội giết người. Anh ta mới được thả chỉ cách đây 2 tháng và chúng tôi vừa mới dành thời gian để hiểu rõ nhau hơn. Tạo nên một mối quan hệ tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau và không có sự nghi ngờ, là khía cạnh quan trọng nhất làm nên một dự án thành công.

Việc tạo ra sự thân mật với nhân vật của bạn là thứ gần như không thể dạy được. Nếu bạn là một người có mong muốn đi sâu vào dự án, chủ đề, vấn đề hoặc câu chuyện của bất cứ điều gì, rất quan trọng để nhớ rằng bạn chỉ thành công khi bạn duy trì được niềm tin với nhân vật của bạn. Thế giới báo chí, không nói gì đến thế giới chung, thực sự cần những người sẵn sàng làm công việc chuyên sâu này. Khó có thể bao quát tất cả các chi tiết và quan điểm trong những câu chuyện chúng ta kể, nhưng sự tinh tế và sắc thái của những câu chuyện đó sẽ có nhiều cơ hội để được hiểu rõ ràng hơn nếu bạn kéo dài thời gian để đưa chúng ra ánh sáng. Nó là một phần vô cùng quan trọng để trở thành một người kể chuyện bằng hình ảnh, và đó là một trong những lí do chính tôi tiếp tục bước đi. Có thể nói, dạng công việc này chưa bao giờ gặp nhiều khó khăn hơn thế. Sự gián đoạn trong thế giới biên tập gây ra bởi cách mạng kĩ thuật số, sự ra đời của chu kì tin tức 24/7, và gần đây nhất là các phương tiện truyền thông xã hội, tất cả đã đóng góp những cản trở nhất định cho những người chụp ảnh tư liệu.

Khi bạn thành công, những kết quả còn vượt xa hơn cả ý nghĩa của một câu chuyện ảnh. Nó là đặc quyền to lớn để bạn chứng kiến nhiều cuộc sống, để khám phá, và trở thành một phần trong trải nghiệm phong phú của con người. Aging in America, The Years Ahead là một minh chứng sâu sắc về vấn đề này trong sự nghiệp của tôi. Đó là một dự án về việc xã hội đang trở nên già cỗi như thế nào, vì vậy nó liên quan đến việc tìm ra những người sẵn sàng cho phép tôi  bước vào cuộc sống riêng tư nhất, trong những hoàn cảnh đau thương. Nhiều sự kiện dữ dội đã xảy ra giữa khoảnh khắc tôi gặp nhân vật và khoảnh khắc câu chuyện của họ kết thúc.  Tôi có được đặc ân là ghi lại những hình ảnh về 4 cái chết Aging in America, nhưng tôi chỉ có thể làm nó bởi vì tôi đã có được niềm tin từ nhân vật.

Năm 2000, tôi đã gặp Maxine và Arden Peters,đang sống trong một trang trại ở vùng nông thôn phía Tây Virgina. Ông bà ấy đều đã 90 tuổi và họ kết hôn đã  70 năm. Maxine là người phụ nữ cứng rắn, bà ấy đang chiến đấu với giai đoạn cuối cùng của dịch bệnh Pakinson. Với cơ thể yếu đi, chất lượng cuộc sống của bà  trở nên tồi tệ,vì vậy người bạn thân của Arden là Warren de Witt đã đến sống chung  để giúp đỡ trong việc chăm sóc bà ấy.Tôi đã ở với Peter một ít tuần trong tháng 10, 2000. Vào một buổi sáng,thời điểm cái chết của Maxine đến thật rõ ràng. Arden dường như đang vật lộn rất nhiều với điều này, vì vậy tôi đẩy ông sang một bên, và nói với ông ấy rẳng, ổn thôi, hãy nói với Maxine:  bà ấy có thể đi. Tôi không chắc ông ấy đã nói những gì với bà, nhưng bà ấy qua đời một tiếng rưỡi sau đó, sau khi ông lê bước vào phòng của họ. Đầu óc tôi trống rỗng và tim thì đập thình thịch trong suốt thời gian ấy. Tôi không thể chịu đựng nhưng lại tự hỏi: “điều gì làm tôi quyết định can thiệp như thế? Tôi là ai mà dám nói những lời đó với Arden ở thời điểm quan trọng này?”

Khi bạn cam kết phát triển và duy trì mối quan hệ với nhân vật của mình để có được sự tiếp cận, việc tạo niềm tin là điều cần thiết, hợp tác và hợp tác. Tuy nhiên, trong trường hợp như Aging in America, bạn phải  làm  nhiều hơn thế. Bạn cần phải chuẩn bị tinh thần để đứng vững khi những tình huống khác nhau xảy ra, và phản ứng như một con người trước khi đưa ra phản ứng như một nhiếp ảnh gia. Sau đó, Arden mời tôi đến đám tang để nói chuyện với hội thánh nhà thờ. Ông ấy đánh giá cao sự can thiệp của tôi ở thời điểm quan trọng đó. Được chào đón trong nhà thờ bởi một cộng đồng gần gũi là một trong những khoảng khắc nhiều cảm xúc nhất của cuộc đời tôi.

This slideshow requires JavaScript.

Thông điệp tôi muốn truyền tải là bạn phải có một trách nhiệm rất lớn khi làm lĩnh vực này, đó là điều quan trọng để trở thành một người kể chuyện bằng hình ảnh. Nếu bạn có khả năng  gánh vác trách nhiệm này, công việc của bạn sẽ hiệu quả ở tất cả các cấp độ. Nó có thể mạnh mẽ đối với nhiều người xem nó bởi vì sâu sắc hơn, điều này cũng đúng với kinh nghiệm cá nhân của bạn. Bây giờ cuộc sống của chúng ta phát triển với tốc độ chóng mặt, điều này  thực sự rất quan trọng khi chúng ta như những người kể chuyện bằng hình ảnh,  đã dành thời gian để làm chậm mọi thứ: chú ý đến những chi tiết và ở cùng nó một đoàn đường dài. Chúng ta phải lắng nghe nhân vật của mình và dành thời gian với họ để thể hiện giọng nói của họ, điều mà sẽ được lặp lại trong suốt cuộc hành trình, ghi lại những gì họ quan tâm, chia sẻ kỉ niệm và một câu chuyện muộn nào đó trong một buổi chiều, và chỉ đi xung quanh nhà mà không làm gì cả. Những khoảnh khắc ấy là quý giá và chúng cho Peter thấy sự quan tâm của tôi tới họ và hiểu nhân phẩm của họ. Tôi ưu tiên sử dụng thời gian với Arden và Warren và chứng kiến sự quan tâm họ dành cho Maxine và cái cách cộng đồng đã tương trợ họ tuyệt vời như thế nào. Tôi trở thành một phần của cộng đồng đó trong một khoảng thời gian cụ thể, điều dó cho phép tôi chụp ảnh họ theo những cách mà người ngoài hoàn toàn không thể làm điều đó.

Trong thế giời ngày nay, cuộc sống của chúng ta được phơi bày trên mạng xã hội. Nhưng có một phần song song khác, nơi cuộc sống di chuyển chậm trong thời gian thực. Điều quan trọng, có lẽ hơn bao giờ hết, để truyền cảm hứng cho nhiều người theo đổi các dự án dài hơi phản ánh những rắc rối của con người trong cuộc sống. Điều quan trọng là phải hiểu rằng học được cách duy trì mối quan hệ với nhân vật là một phần thiết yếu để thực hiện một tác phẩm ảnh tài liệu và phóng sự ảnh. Tiếp cận những khoảnh khắc riêng tư trong cuộc sống của người khác là điều kì diệu. Nhưng quan trọng hơn, đó là những gì mang đến những hình ảnh đáng nhớ, thân mật nằm bên trong vẻ bề ngoài, và tiết lộ một phần  hiếm có trong trải nghiệm của con người.

*Bài viết dịch từ: https://edkashi.com/forging-relationships-challenges-long-term-projects/

*http://edkashi.com

Abbas: Vietnam, FORGET ME NOT

*Dịch từ bài viết bởi Magnum: https://www.magnumphotos.com/newsroom/conflict/abbas-three-vietnams/

Một cuốn sách mới của Abba về những năm kết thúc chiến tranh ở Việt Nam, phong trào phản chiến, và lần quay lại Việt Nam của ông ấy sau 30 năm.

VIETNAM. A soldier of the South Vietnamese army. 1973.
Một người lính của quân đội Việt Nam. 1973. Abbas | Magnum Photos.

Khi Abbas đến Việt Nam năm 1972, ông hi vọng cuộc xung đột sẽ chấm dứt, nhưng nội chiến giữa miền Nam Việt Nam do Mỹ hậu thuẫn và Việt Cộng, một tổ chính trị phù hợp với Cộng Sản phía Bắc bấy giờ chỉ ngày càng mạnh hơn.

Bất chấp đảm bảo từ cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Richard Nixon, Henry Kissinger, rằng hòa bình sẽ được lập lại, sự thất bại của hiệp định Paris 1973 nhằm thu hút sự ủng hộ từ Mỹ, lại không cho thấy như vậy. Quân đội Hoa Kỳ chính thức rút khỏi khu vực vào năm 1973, tuy nhiên chỉ đến khi Sài Gòn sụp đổ vào năm 1975, và sự thiết lập của một chế độ Cộng sản mới ở miền Nam, thì hòa bình mới được lập lại. Chuỗi ảnh của Abbas “My Three Vietnam” ghi lại những năm cuối cùng của chiến tranh từ quan điểm của tất cả các bên, là độc nhất. Abbas đã tiếp cận được cả miền Nam và miền Bắc Việt Nam, và các hoạt động của quân đội Việt Cộng ở miền Nam.

Cuốn sách mới, Vietnam, Forget ME Not, vừa mới được tiết lộ bởi nhà xuất bản người Pháp, Delpire Editeur. Cuốn sách tái hiện công việc của Abbas ở Việt Nam từ 1972 đến 1975, cũng như  ghi lại các cuộc biểu tình phản chiến ở Hoa Kỳ – đáng chú nhất là ở Miami. Ngoài ra, trong góc nhìn mới của Abbas về Việt Nam, ông còn đưa tin về Hội Nghị thượng đỉnh về phong  trào không liên kết ở Havana, cũng như lần quay trở lại Việt Nam vào năm 2008. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cuốn sách trên website của Delpire Editeur. (http://www.delpire-editeur.fr/)

Bài viết dưới đây, trong mục Magnum Stories, Abbas viết về trải nghiệm của mình ở Việt Nam và sự phát triển thực hành nhiếp ảnh của chính mình.

2
Sương sớm trên con đường đang được rà phá bom mìn. Abbas | Magnum Photos.

Khi còn là một câu bé, tôi đã hình dung ra hình ảnh anh hùng về nhà báo: Bạn di chuyển, bạn tham chiến, bạn ghi lại các sự kiện lịch sử.

Tôi bắt đầu bằng viết và chụp ảnh, nhưng tôi sớm nhận ra việc chụp ảnh thì thú vị hơn nhiều, giống như tất cả các nhiếp ảnh gia, tôi mơ ước ghi lại chiến tranh Việt Nam. Khi tôi trở thành nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, năm 1970, thì quân đội Hoa Kì đã bắt đầu rút lui. Đó là giai đoạn “Việt Nam hóa” của cuộc chiến, như họ gọi, có nghĩa là người Việt Nam đang giết chết lẫn nhau chứ không chỉ là lính Mỹ. Tôi  tự hỏi  mình sẽ chụp cái gì thì tốt.  Chiến tranh, Việt Nam hóa và miền Bắc Việt Nam, tất cả đã được ghi lại. Một điều duy nhất không được ghi lại là Việt Cộng – phong trào này, được chỉ đạo bởi những người Cộng Sản miền Bắc, chống lại quân đội miền Nam Việt Nam và Hoa Kì. Ngoài một số chiến binh và một vài nhiếp ảnh gia Cộng Sản, không ai thực sự ghi lại điều này. Các cuộc đàm phán hòa bình đang được tiến hành ở Paris, 1972, tôi nghe Henry Kissinger, Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói rằng “hòa bình đang nằm trong tay”, tôi thực sự đã nhảy lên chuyến bay đầu tiên bởi vì tôi biết đây là thời điểm.

3
Một sỹ quan quân đội miền Nam Việt Nam yêu cầu giúp đỡ sơ tán một binh lính bị thương trong cuộc chiến với Việt Cộng. Đơn vị của họ đã nổ lực chiếm lại một ngôi làng bị Việt Cộng và quân đội miền Bắc Việt Nam chiếm đóng trong một thời gian ngắn. Trên đường 13. Bắc Sài Gòn. Việt Nam. 1972. Abbas | Magnum Photos.
4
Một người lính bị thương được sơ cứu sau khi đơn vị của anh ta cố gắng chiếm lại một ngôi làng bị Việt Cộng và Cộng quân (quân đội Bắc Việt) chiếm đống trong một thời gian ngắn. Đường 13, Bắc Sài Gòn, Việt Nam. 1972. Abbas | Magnum Photos.

“Trong mọi cuộc chiến sắp kết thúc, có một giai đoạn sẽ không có gì được giải quyết, khi một chính quyền từ bỏ quyền lực và chính quyền khác thì không tiếp quản”

5
Một ông già cầu nguyện trước ngôi mộ của anh chị em bị giết trong chiến tranh. Kontum, Nam Việt Nam. 1972. Abbas | Magnum photos.

Trong mọi cuộc chiến sắp kết thúc, có một giai đoạn sẽ không có gì được giải quyết, khi một chính quyền từ bỏ quyền lực và chính quyền khác thì không tiếp quản. Như tôi đã xác nhận nhiều lần sau đó, ở Beirut, ở Iran và hiện tại là Iraq, đây thực sự là lúc bạn có thể làm việc. Nhưng khi tôi đến, hòa bình chưa được thiết lập. Tôi phải chờ 4 tháng rưỡi. Lúc đó tôi mới 20 tuổi và tôi có khả năng chờ đợi. Tôi ghi nhận cuộc chiến, và thực hiện các nhiệm vụ. Khi hiệp định Paris cuối cùng cũng được kí kết, Việt Cộng muốn thể hiện hằng họ đang nắm chính quyền trong tay, và bất ngờ những nhà báo ngoại quốc được chào đón. Tôi có thể khám phá “kẻ thù” điều mà tất cả chúng tôi đều đã mơ ước. Tôi biết được rằng, họ có trường học, rạp chiếu phim, bệnh viện. Khi tôi quay về Paris, tôi sử dụng công việc mà tôi đã làm về Việt Cộng để có được sự tiếp cận với miền Bắc Việt Nam và đến đây ngay trước lúc kết thúc cuộc chiến tranh đang diễn ra, bất chấp hiệp định Paris.

Khi tôi bắt đầu biên tập công việc của mình về Việt Nam, đối với tôi, có hai bức ảnh đã trở thành biểu tượng của cuộc nội chiến, và giúp tôi hiểu được tại sao Hoa Kì và đồng minh Việt Nam thua cuộc trong chiến tranh với Bắc Việt và Việt Cộng. ARVN, một binh lính của quân đội miền Nam Việt Nam, được Hoa Kì trang bị một khẩu súng trường M16. Anh ta đang nghỉ ngơi trên một chiếc xe do Mỹ chế tạo. Một du kích Việt Cộng đi tuần tra trong một vạn đò, ở vùng đồng bằng miền Nam Việt Nam, mang tất cả đồ đạc của mình trong balo và có một chiếc Kalshnikov do Nga chế tạo dưới chân. Việt Cộng mang theo một ngọn đuốc, một quả lựu đạn và thuốc men quanh thắt lưng của anh ta. Anh ta tự chèo thuyền vạn đò. Miền Nam được Mỹ hậu thuẫn, có thể có công nghệ và phần cứng, nhưng đối thủ của họ có khả năng cơ động và tự lực. Họ có thể gây chiến với tất cả những gì họ có trên lưng.

ABA1973002W00088-10
Một trại tị nạn chiến tranh. Bức tranh “Forget me not” có lẽ là của một quân nhân Mỹ. Đà Nẵng. Miền Nam Việt nam. Abbas | Magnum Photos.

Goksin Sipahiogu  là người lan truyền những bức ảnh của tôi tại thời điểm đó, trước khi tôi đề nghị ông lấy tên công ty là Sipa, bởi vì đôi khi ông ấy kí những bức ảnh dưới tên của mình, mà quên đi cả nhiếp ảnh gia. Đó là một thời đại anh hùng: tất cả mọi thứ đều phụ thuộc vào nhiếp ảnh gia. Bạn tự làm mọi thứ, bạn tự trả tiền mọi thứ, bạn tự tổ chức mọi thứ. Nhưng trước khi rời đi để làm câu chuyện, Goksin mang ra quyển sách màu đen và đưa cho bạn số điện thoại của những cô gái đang sống ở nơi mà bạn sắp đến. Đó là một loại mối quan hệ của nhiếp ảnh gia có được với ông ấy. Trong thời gian 5 tháng tôi ở miền Nam Việt Nam, ông Goksin không gởi cho tôi một đồng nào. Ông ấy đã bán những bức hình ở thời điểm đó và có tiền. Khi tôi quay về, tôi hỏi ông  tại sao không gởi một ít tiền cho tôi. Goksin  nói, “Cậu có ăn khi cậu cần không?” Tôi nói có “Cậu có phụ nữ khi cậu muốn không?” Tôi cũng nói có. “Vậy thì cậu cần tiền để làm gì? Đây nó đây!”. Giống như một thủ lĩnh bộ lạc, ông ấy thích tự tay mình trao tiền.

7
Vào nửa đêm giáng sinh tại Nhà thờ Công giáo. Hà Nội. Việt Nam. 24/12/1975. Abbas | Magnum Photos .

“Có hai cách để nghĩ về nhiếp ảnh: một là viết bằng ánh sáng, và cách còn lại là vẽ bằng ánh sáng”

8
Một ngôi trường do Việt Cộng thành lập ở một túp lều làng, trong vùng giải phóng bởi Mặt trận giải phóng dân tộc Bắc Việt (FNL). Gần Mỹ Tho. Việt Nam. 1973. Abbas | Magnum Photos.

Tốt nghiệp Gama, một công ty ảnh lớn hơn và quyền lực hơn, điều đầu tiên họ đưa cho tôi là một thẻ telex để có thể tăng thêm thu nhập. Nếu bạn muốn đi đến một nơi nào đó, họ sẽ cung cấp cho bạn danh sách các chuyến bay. Họ sẽ chiếu film và tăng chi phí của bạn. Mọi thứ đều chuyên nghiệp. Việc bán hàng cũng tốt hơn. Khi tôi đến Magnum, nó giống như khi quay về Sipa. Ở đây, bạn tự mua vé máy của riêng bạn, bạn tự dùng tiền của chính bạn, bộ phim của riêng bạn. Bạn tự làm tất cả mọi thứ. Tôi đã đến với đầy đủ những thứ tôi có. Nhưng tại Magnum họ đưa cho bạn chìa khóa để đến văn phòng.

Có hai cách để nghĩ về nhiếp ảnh: một cách là viết bằng ánh sáng, và cách còn lại là vẽ bằng ánh sáng. Trường học của Henri Cartier – Bresson, họ vẽ bằng ánh sáng. Họ phác họa bằng ánh sáng. Một bức ảnh đơn là tối quan trọng đối với họ. Đối với tôi, tôi không có quan điểm đó. Những bức ảnh của tôi luôn là một phần trong câu chuyện, trong một bài luận. Mỗi bức ảnh nên đủ tốt để bản thân nó tự đứng vững nhưng giá trị của nó lại là một phần gì đó lớn hơn.

9
Một thành viên của Việt Cộng, được trang bị một khẩu súng Kalashnikov, khi đang di chuyển trên một chiếc thuyền vạn đò. Anh ta mang tất cả đồ đạc trên lưng. Vùng đồng bằng, miền Nam Việt Nam. 1973. Abbas | Magnum Photos.

Tôi thường gọi mình là phóng viên ảnh, và tôi rất tự hào về điều ấy. Lựa chọn khi nghĩ về bản thân, hoặc là một phóng viên ảnh hoặc là nghệ sĩ. Không phải vì khiêm tốn mà tôi tự gọi mình là phóng viên ảnh,đó là sự kiêu ngạo. Tôi nghĩ rằng phóng sự ảnh thì vượt trội hơn. Nhưng vào một ngày, tôi không xem mình là phóng viên ảnh nữa, bởi vì mặc dù tôi sử dụng các kĩ thuật của một phóng viên ảnh và được xuất bản trên tạp chí cũng như các tờ báo, nhưng tôi làm việc chuyên sâu và trong thời gian dài. Các dự án của tôi có thể mất tới năm năm hoặc bảy năm như trong trường hợp dự án về Hồi giáo. Sản phẩm của tôi là những cuốn sách. Nó giống như là công việc của một nhà văn hơn là một phóng viên ảnh.

Bây giờ tôi không chỉ kể  câu chuyện về những gì đang xảy ra. Tôi đang kể câu chuyện về cách mà tôi nhìn những gì đang xảy ra. Có một sự khác biệt. Tôi quan tâm đến thế giới, chắc chắn, nhưng cũng là trong tầm nhìn của tôi về thế giới. Công việc đến với nhau không phải khi bạn chụp mà là khi bạn sắp xếp nó. Tôi tới nhiều nơi, chụp nhiều ảnh, ghi lại tất cả các khía cạnh của vấn đề, không phải từ một phía này hoặc phía khác, không chỉ ở miền Nam Việt Nam mà còn ở miền Bắc Việt Nam, Việt Cộng. Tôi cố gắng đưa ra quan điểm của mình về nó, chứ không chạy theo các sự kiện. Tôi tìm ra những gì tôi nghĩ về nơi này và hi vọng điều đó được thể hiện trong công việc.

11
Trong một khu vực do Việt Cộng kiểm soát, một du kích nghỉ ngơi cùng với dân làng. Gần Mỹ Tho, miền Nam Việt Nam. 1973. Abbas | Magnum Photos.
12
Một binh lính miền Nam Việt Nam, bị Việt Cộng bắt làm tù binh. Khu vực đồng bằng Nam Bộ, Việt Nam. 1973. Abbas | Magnum Photos.

“Bây giờ tôi không chỉ kể những câu chuyện về những gì đang xảy ra. Tôi đang kể câu chuyện theo cách mà tôi nhìn thấy những gì đang xảy ra”

13
Bức tượng của một người lính quân đội miền Nam Việt Nam bị vứt bỏ sau khi thành phố rơi vào tay Cộng sản. Đà Nẵng. miền Nam Việt Nam. 1975. Abbus | Magnum Photos.

 

Lần cuối cùng tôi thực sự làm phóng viên ảnh là trong suốt cuộc cách mạng ở Iran. Tôi đã gởi những bức ảnh của tôi cho Gamma, đang làm một công việc tuyệt vời để phân phối chúng, và những bức ảnh ấy đang được xuất bản khắp mọi nơi. Nhưng tôi nghĩ, “Tôi làm phóng viên ảnh, là vì cái gì?” Tôi cảm thấy, tôi không phải đang làm một bài luận. Một vài những bức ảnh trở thành biểu tượng của cuộc cách mạng và tôi hi vọng chúng sẽ nuôi sống tôi, nhưng nó chỉ là những tin tức cơ bản. Bây giờ tôi muốn ghi lại sự kiện trong quan điểm của mình. Sau cuộc cách mạng ở Iran, tôi bắt đầu thích thú trong việc ghi lại những làn sóng chấn động của cuộc cách mạng về thế giới Hồi giáo. Tôi bắt đầu liên lạc với các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ ở Trung Á, và gần như tôi đã đi, nhưng tôi nhận ra rằng mình chưa sẵn sàng. Tôi đã đầu tư quá nhiều ở Iran; tôi vẫn mơ về nó và có những đêm ác mộng. Thay vào đó tôi đến Mexico. Đó là một tìm kiếm tâm linh và thẩm mỹ. Tôi đang tìm kiếm một ngôn ngữ. Tôi đã đến đó 11 lần trong hơn 3 năm. Không có một sự kiện nào để ghi lại. Thách thức đối với tôi là không có gì xảy ra, nhưng tôi thích nơi này, tôi cảm thấy ràng buộc với nó, vì vậy tôi chụp ảnh về nó. Điều đó giúp tôi phát triển ngôn ngữ, thứ mà tôi đã dùng sau đó cho các bài luận tiếp theo của mình.

Trong cách làm việc của tôi, thực sự là có hai phần, hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên là chụp ảnh. Đó là trực giác, nhưng trực giác của tôi bị ảnh hưởng bởi kinh nghiệm, sự giáo dục, chính trị mà tôi có được và từ cuộc tranh chấp  với bạn gái đêm hôm trước. Sau đó, khi tôi trở lại, nhìn vào contact sheets của mình và các bản in, tôi bắt đầu giai đoạn thứ hai: biên tập.

14
Tượng đài chủ tịch Hồ Chí Minh bên trong bảo tàng cách mạng. Hà Nội, miền Bắc Việt Nam. 1975. Abbas | Magnum Photos.

Đối với nhiếp ảnh, nhìn vào ảnh trắng đen luôn cho tôi cảm giác tự nhiên. Thế giới có thể nhiều màu sắc nhưng ảnh trắng đen thì vượt qua cả nó. Khi tôi làm việc, tôi bắt đầu nhìn màu trắng đen. Mỗi tông màu tôi chuyển đổi thành tông xám, đen và trắng. Nó cho phép bạn làm việc ở một cấp độ khác. Vì vậy, bạn không phải đối phó với màu sắc của thực tế mà bạn đối phó với những thứ khác.

Khi tôi quay lại, tôi sắp xếp contact sheets của mình, có nhiều bản in cỡ 13×18 cm được tạo ra và 130 bức ảnh trong số chúng nằm trên bàn. Sau đó tôi bắt đầu mang bản in đi. Tôi trình bày sự lựa chọn này với các biên tập viên tại Magnum, và nếu có một nhiếp ảnh gia gần đó, tôi hỏi họ nghĩ gì về chúng. Tôi sẽ mất tối thiểu 3 hoặc 4 ngày để đến và sắp xếp 40 hoặc 50 bức ảnh thành một câu chuyện, sau đó được Magnum phân phối. “Những hạt giống” ở đây nằm trong chương của một cuốn sách, mặc dù điều đó có thể chỉ đến trong nhiều tháng hoặc nhiều năm sau đó.

Điều thách thức nhất đối với tôi khi là một nhiếp ảnh gia, một phần đến từ việc di chuyển và chụp ảnh, phần còn lại là khi tôi biên tập, nhưng tôi hiếm khi suy nghĩ về cách sắp xếp những bức ảnh trong lúc chụp ảnh.

15
Đàn ông được dạy cách ném lựu đạn trong quá trình huấn luyện quân sự cho dân thường. Tây Bình, Bắc Việt. 1975. Abbas | Magnum Photos
16
Phụ nữ chống phiến quân chiến tranh Việt Nam đi qua trước một đội cảnh sát cầm gậy chống bạo loạn. Các chiến binh ăn mặc như nông dân Việt Nam và mang theo những con búp bê ma quái để tưởng trưng cho sự khủng khiếp của chiến tranh. Công ước Cộng Hòa. Miami. Hoa Kỳ. 08/1972. Abbas | Magnum Photos

 

“Tôi nằm trong số các thế hệ nhiếp ảnh gia tin rằng một bức ảnh là thiêng liêng, rằng một khi bạn đã chụp nó, thì đó là: bạn không thể cắt nó ra, bạn không chạm vào nó, bạn không lừa dối với nó”.

17
Bất chấp chiến tranh, một bầu không khí yên bình ngự trị trên Hồ Tây ở trung tâm thủ đô. Hà Nội. Bắc Việt. 1975. Abbas | Magnum Photos.

Sản phẩm cuối cùng tôi hi vọng được in thành sách. Tôi cần 6 tháng để hoàn thành giai đoạn cuối cùng đó. Tôi có các bản in được đặt ra và điều đầu tiên vào buổi sáng, trước khi tôi tắm, tôi nhìn chúng và di chuyển “ ồ, bức ảnh này ở đây, bức ảnh kia nên ở đây”, và di chuyển mọi thứ xung quanh. Đây là bước dứt khoát của một bài luận ảnh.

Tất cả những thứ này sẽ thay đổi bởi vì máy ảnh số. Khi tôi mang film về, tôi nhìn toàn bộ những bức ảnh một lần, nó ở đó, và tôi không thể quay lại để làm chúng một lần nữa. Với máy ảnh số, không những bạn có thể nhìn những bức ảnh ngay lập tức sau khi chụp, bạn còn bắt đầu chỉnh sửa nó ở đây và ở kia, mỗi buổi chiều khi bạn tải chúng về máy tính và bắt đầu nhìn lại tất cả trên một màn ảnh lớn. 35 năm sau Iran, tôi có thể xem lại contact sheets và vẫn nhìn thấy mọi thứ. Những bức ảnh bạn không nghĩ là quan trọng ở thời điểm đó có thể trở nên quan trọng sau 33 năm. Với máy ảnh số, bạn không có nơi để lưu trữ tất cả mọi thứ, vì vậy bạn xóa những bức ảnh. Tôi thuộc thế hệ những nhiếp ảnh gia tin rằng một bức ảnh là thiêng liêng, rằng một khi bạn đã chụp nó, thì đó là: bạn không cắt nó ra , bạn không chạm vào nó, bạn không lừa dối với nó. Bạn có thể sử dụng chúng hoặc không nhưng nó lại là cái gì đó khác. Với máy ảnh số, bạn có thể xóa những bức ảnh ngay tại chỗ.

18
Một nhà máy cơ khí vẫn đang hoạt động bất chấp không quân Mỹ bắn phá. Hà Nội, Bắc Việt. 1975. Abbas | Magnum Photos.

Bây giờ tôi quá già để nghĩ rằng mọi sẽ người thấy điều tương tự mà tôi đã làm trước đây. Đấy có lẽ là điều tuyệt vời về nhiếp ảnh. Nó rất phong phú. Bạn đưa cùng một bức ảnh cho ba người khác nhau và bạn nhận lại ba lời nhận xét hoàn toàn khác nhau. Và đó là những ý kiến hoàn toàn khác với của bạn. Nhưng tôi chắc chắn rằng mọi người nắm được quan điểm của tôi. Đó là lý do tại sao những lời chú thích đôi khi cần thiết, và tại sao cuốn sách của tôi có chú thích. Chúng có thể chỉ ở dạng nhật kí, đơn giản là chữ viết, nhưng tôi đang nói rằng: hãy đọc những bức ảnh của tôi theo cách mà bạn muốn – cá nhân, tập thể – cách gì cũng được; đọc chúng ngược lại với cách mà tôi dự tính, điều đó cũng tốt. Nhưng hãy chắc chắn rằng bạn nắm được quan điểm của tôi!

ABA2008014W00050-16
Một người cha và đứa bé đội mũ bảo hiêm trên một chiếc xe máy trên bờ của dòng sông. Huế. Việt Nam. 2008. Abbas | Magnum Photos.
20
Một người Việt Nam mặc áo phông in cờ Mỹ. Vào những năm 60, cộng sản Việt Nam đã chiến đấu trong một cuộc chiến kéo dài với quân đội Mỹ đang hỗ trợ phe dân tộc trong một cuộc nội chiến cay đắng. Huế,Việt Nam. Abbas | Magnum Photos.
21
Magnum Collection. Thẻ báo chí của nhiếp ảnh gia Abbas. Magnum Collection | Magnum Photos.

 

*Câu chuyện này được xuất bản trong cuốn sách Magnum Stories.  bởi Phaidon. 

 

12 bài học Diane Arbus dạy bạn về nhiếp ảnh đường phố

(Tất cả các hình ảnh sử dụng trong bài viết bản quyền của Estate of Diane Arbus).

Dịch từ bài viết của NAG Erick Kim:

https://erickimphotography.com/blog/2012/10/15/11-lessons-diane-arbus-can-teach-you-about-street-photography/

Diane Arbus là nhiếp ảnh gia có ảnh hưởng sâu sắc đối với tôi. Lần đầu tiên khi tôi được xem ảnh của bà ấy chụp “Grenade Kid” – bức ảnh ấy gây ấn tượng mạnh và cháy mãi trong tâm trí tôi kể từ ngày đó. Sau khi tìm hiểu nhiều hơn về công việc của Diane Arbus – tôi nhận thấy những bức ảnh của Arbus rất tương đồng với sự hứng thú của mình khi chụp ảnh người lạ trong thể loại nhiếp ảnh đường phố – chủ yếu là ảnh chân dung.

Có một khối lượng tài liệu đồ sộ về Diane Arbus ( hồi kí, sách và thậm chí là phim  ảnh cũng nói về bà ấy) và tôi không thể cho rằng mình là người am hiểu tường tận về công việc của Arbus. Tuy nhiên, đây là một vài kiến thức quý báu và có ý nghĩa sâu sắc mà tôi muốn chia sẻ với bạn, từ một cuốn sách của Arbus được xuất bản bởi Aperture.

TIỂU SỬ CỦA DIANE ARBUS

Diane Arbus là nhiếp ảnh gia nổi tiếng nhờ thể loại nhiếp ảnh square-format, chụp những người thiệt thòi trong xã hội bao gồm người chuyển giới, người lùn, người khỏa thân, người làm xiếc. Mặc dù Arbus thể hiện tình yêu của mình đối với nhân vật, nhưng tác phẩm của bà luôn gây tranh cãi và bị chỉ trích mạnh bởi các nhà phê bình nghệ thuật và công chúng, đơn giản là vì tác phẩm của Arbus trông như “quái đản” và luôn đưa nhân vật của mình ra ánh sáng tiêu cực.

Arbus học nhiếp ảnh từ Berenice Abbott và Lisette Model, trong suối thời gian khi bà bắt đầu chụp ảnh chủ yếu với TLR Rolleiflex định dạng vuông, thể loại giúp bà nổi tiếng bây giờ. Hầu hết các bức ảnh của Arbus được chụp trực diện, chủ yếu là có sự đồng ý từ nhân vật, và thường dùng đèn flash để tạo ra một cái nhìn siêu thực.

Arbus sinh năm 1923. Năm 1971, bà ấy tự sát ở tuổi 48, điều đó đã gây sốc với toàn bộ cộng đồng nhiếp ảnh. Được biết, Arbus đã phải trải qua nhiều giai đoạn trầm cảm trong suốt cuộc đời.

Mặc dù đã 40 năm kể từ ngày Arbus qua đời, nhưng bà có tầm ảnh hưởng tới vô số nhiếp ảnh gia (trong đó có tôi) và vẫn có rất nhiều tác phẩm về cuộc đời của Arbus đang được xuất bản. Vào 2006, Nicole Kidman đóng vai Diane Arbus trong một bộ phim chuyển đổng “Fur” – một phiên bản hư cấu về câu chuyện cuộc đời của bà. Một nhà trị liệu tâm lý tên là William Shultz mới gần đây (2011) cũng xuất bản cuốn tự truyện về Arbus tên “An Emergency In Slow Motion: The Inner Life of Diane Arbus”.

NHỮNG BÀI HỌC TỪ DIANE ARBUS

Tất cả các trích đoạn được sử dụng trong bài viết này là của Diane Arbus: An Aperture Monograph, Arbus chia sẻ suy nghĩ của mình trong bài viết và những cuộc phỏng vấn.

1.Đến những nơi mà bạn chưa từng đến.

1

Khi chụp ảnh đường phố, tôi thấy một trong những niềm vui lớn nhất là nó cho phép bạn được trải nghiệm cuộc sống trong sự mới lạ  và theo một cách khác. Arbus chia sẻ một vài suy nghĩ của bà:

“Điều yêu thích của tôi là tới những nơi chưa từng tới. Đối với tôi đó là việc đi vào bên trong ngôi nhà của những người khác. Khi đến lúc phải đi, nếu tôi đón một chiếc xe buýt tới nơi nào đó hoặc tôi phải lên một chiếc taxi, giống như là hôm ấy tôi đã có một cuộc hẹn mù quáng. Điều ấy dường như luôn luôn nằm trong suy nghĩ của tôi. Và đôi khi tôi có cảm giác chìm đắm, lạy Chúa, thời gian, tôi thực sự không muốn đi đâu cả. Và sau đó, có một lần tôi đang đi trên đươngf, một cảm giác tuyệt vời đã chiếm lấy một phần lo lắng của tôi về nó, và hoàn toàn không có một phương tiện nào có thể kiểm soát nó”

Tôi thấy một trong những đặc điểm tuyệt vời nhất mà một nhiếp ảnh gia đường phố có được là sự tò mò. Nhiếp ảnh đường phố cho chúng ta cơ hội tuyệt vời để có một lý do đến những nơi hoàn toàn chúng ta chưa tới – để tìm kiếm những bức ảnh thú vị và cả những trải nghiệm.

Kinh nghiệm:

Khám phá và đi trên con đường chưa từng đi. Nếu bạn luôn luôn chụp ảnh đường phố ở cùng một nơi,  hãy mạo hiểm khám phá những nơi khác và đi xuông những con đường bị ẩn nấp mà bạn chưa từng đi xuống trước đấy. Hãy nhận ra rằng có rất ít thứ mà bạn có thể kiểm soát như cách mà nhân vật xuất hiện, bối cảnh sẽ như thế nào tại một thời điểm nhất định và thời tiết sẽ ảnh hường thế nào đối với những bức ảnh của bạn. Đơn giản là cứ để những bức ảnh tự tới  và bạn thì  nắm lấy chúng.

2.Máy ảnh là tờ giấy phép để bước vào cuộc sống của người khác.

2

Trong nhiếp ảnh đường phố, chúng ta thường e dè khi tiếp cận những người lạ khác nhau và xin phép được chụp ảnh họ. Rốt cuộc, điều đó dường như kì lạ đối với chúng ta mà đôi khi việc đơn giản chỉ là cần tiếp cận một người chúng ta chưa từng biết về họ.

Tuy nhiên hãy cân nhắc về mức độ kì lạ này nhiều hơn như thế nào khi tiếp cận một người lạ mà không có máy ảnh và không có lý do nào để nói chuyện với họ. Mang theo chiếc máy ảnh là mang một tờ giấy phép cho phép bạn bước vào cuộc sống của người khác, như Arbus giải thích:

“ Nếu tôi chỉ tò mò thôi thì điều đó rất là khó để bắt chuyện với người nào khác “Tôi muốn tới nhà bạn và chúng ta chuyện trò về cuộc đời của bạn có được không”. Tôi cá là mọi người sẽ phản ứng: “Bạn bị điên à?” Thêm vào đó họ luôn giữ sự đề phòng. Nhưng máy ảnh là một loại giấy phép. Nhiều người, họ muốn được trả tiền để có nhiều sự chú ý và đó có thể là một điều hợp lý”.

Arbus tiếp tục bằng sự chia sẻ về ý tưởng nói về nhiều người khá khiêm tốn khi được bạn dồn vào rất nhiều sự chú ý, bằng cách bạn muốn chụp ảnh họ.

Kinh nghiệm:

Đừng bối rối trước máy ảnh của bạn và cố gắng “giấu” nó đi khi chụp ảnh đường phố. Nắm lấy nó và sử dụng nó như một công cụ giúp bạn có được giấy phép để bước vào cuộc sống của người khác. Nếu bạn thấy một người mà bạn cho là thú vị ở trên đường và muốn biết nhiều về họ – hãy tiếp cận họ, bắt đầu trò chuyện và cho họ biết bạn là một nhiếp ảnh gia và bạn muốn chụp ảnh chân dung của họ cho một dự án mà bạn đang làm việc. Việc đó làm nhiều người trở nên khá khiêm nhường và nhìn chung là vui mừng vì trở thành một phần của dự án.

Nếu bạn muốn có một bức ảnh chân thực hơn, đầu tiên cứ đến và chụp ảnh họ mà không xin phép và sau đó – giải lý do bạn chụp ảnh. Nói với họ về dự án, và họ là một phần độc nhất mà bạn tìm thấy được và muốn có trong dự án. Khi bạn giải thích tại sao bạn nghĩ họ thú vị và tại sao bạn chụp ảnh họ, thường thì mọi người sẽ khiêm nhường vì điều đó.

3.Hãy nhận ra là bạn không bao giờ hiểu chính xác về thế giới từ đôi mắt của nhân vật.

3

Là một nhiếp ảnh gia, thật dễ dàng khi nhìn mọi thứ từ quan điểm của mình. Tuy nhiên, để nhìn thế giới từ quan điểm của nhân vật thì lại rất khó (nếu không muốn nói là không thể). Arbus giải thích rằng mặc dù chúng ta cố gắng đưa ra những ý định tốt nhất trong việc tìm hiều rõ về nhân vật của mình – nhưng những bức ảnh thì sẽ không bao giờ thể hiện những gì đã tính toán. Bạn có thể có một sự tính toán chắc chắn khi chụp ảnh nhưng kết quả thì có thể hoàn toàn khác. Không chỉ vậy, những gì chúng ra có thể nhận thấy như  một “bi kịch”, thì hoàn toàn có thể không được xem như là bi kịch đối với nhân vật của bạn.

“Tất cả mọi người đều có thứ mà họ cần nhìn theo một cách nhưng họ lại tìm ra cách khác và đó là những gì mọi người quan sát. Bạn nhìn thấy một người trên đường và về cơ bản những gì bạn nhận thấy về họ là một lỗ hổng. Thật khó để tin rằng chúng ta nên có những tố chất này. Và không, khác với nội dung mà những gì chúng ta đã đưa ra, những bức ảnh tạo nên toàn bộ một câu chuyện khác.

Toàn bộ chiêu bài là đưa ra cho thế giới một cảnh báo về những gì họ nghĩ về chúng ta theo một cách nào đó, nhưng có một điểm, giữa những gì bạn muốn mọi người biết về bạn và những gì bạn không thể làm cho mọi người hiểu về bạn.

Và đó có liên quan đến cái mà tôi luôn gọi là khoảng cách giữa ý định và sự hiệu quả. Ý tôi là nếu bạn xem xét thực tế vừa đủ chặt chẽ, theo một cách nào đó, bạn thực sự hiểu được nó, nó sẽ trở nên tuyệt vời. Bạn biết điều đó thực sự tuyệt vời khi chúng ta trông như thê này và đôi khi bạn nhìn thấy điều đó rất rõ ràng trong một bức ảnh. Một cái gì dó mỉa mai trên thế giơi và nó liên quan đến thực tế rằng những gì bạn có được sẽ không bao giờ giống như những gì bạn đã tính toán trước đó.

Những gì tôi đang cố gắng miêu tả, thực ra là, bạn không thể nào biến cảm nhận của bạn thành cảm nhận của người khác. Và đây là một chút ít về tất cả những điều đó. Rằng bi kịch của một người khác sẽ không giống với bị kịch của chính bạn”

Arbus chụp nhiều ảnh về những cá nhân thiệt thòi trong xã hội (người chuyển giới, người lùn, người xiếc…) và tất nhiên bà ấy có những định kiến tự nhiên khi chụp ảnh (cũng như tất cả mọi người). Mỗi nhân vật của bà ấy sẽ cố gắng thể hiện họ với thế giới theo một cách nhất định, nhưng những người ngoài có thể nhìn họ theo một cách khác.

Ví dụ, nếu một người hóa trang như một ngôi sao nhạc rock với dây xích và đinh tán nhọn, họ có thể cảm thấy họ đang thể hiện một hình ảnh đầy năng lượng và tuyệt vời. Tuy nhiên, một người ngoài cuộc có thể nhìn thấy đây là một điều đáng sợ, và là một thứ gì đó gớm ghiếc.

Kinh nghiệm:

Hãy hiểu rằng rất khó để có thể cảm nhận đúng về người khác. Khi bạn chụp ảnh trên đường phố, sẽ không có cách nào biết toàn bộ câu chuyện quá khứ hoặc tính cách của họ. Chắc chắn rằng bạn có thể nhận thức họ theo một cách nhất định ở bên ngoài nhưng ngoại hình có thể đánh lừa bạn.

Ai đó ăn mặc lộng lẫy (mặc nhãn hiệu của nhà thiết kế như Louie Vuiton và Chanle) ở bên ngoài trông vẻ giàu có, nhưng thực sự họ đang có thể nợ nần hàng ngàn đô la. Một người có nhiều hình xăm khắp khuôn mặt trông có vẻ trở nên đáng sợ và khó chấp nhận, nhưng họ thực sự có thể là người dễ thương nhất quanh đây.

Do đó bạn  phải biết được định kiến của chính bạn và chúng là cái gì khi bạn chụp ảnh. Hãy nhận ra rằng không có bức ảnh nào thực sự khách quan, và rằng những bức ảnh của bạn là sự phản chiếu về con người bạn nhiều hơn là về nhân vật. Tuy nhiên, nếu bạn mong muốn, hãy phấn đấu để tìm hiểu nhiều hơn về nhân vật của bạn. Nếu bạn chụp ảnh một cách chân thực về một ai đó mà không cần sự cho phép, có lẽ tiếp cận họ trồi sau đó, trò chuyện với họ và tìm hiểu về cuộc sống cá nhân hoặc câu chuyện cuộc đời họ.

Hiện tại tôi đang làm dự án ảnh“Suits” – bài phê bình của tôi về thế giới doanh nghiệp và tôi nhìn thấy bộ com lê như biểu tượng của sự áp bức. Tất nhiên đây là cái nhìn một chiều của tôi về những bộ com lê (nhiều người thực sự thích mặc com lê). Do đó, mặc dù tôi cố gắng  chọn cách chụp nhưng bộ com lê trông thật khổ sở, nhưng tôi đã chụp nhiều bức ảnh về nó với cái nhìn trông đáng tự hào. Đôi khi tôi xin phép chụp ảnh  họ – những lần khác tôi chụp nó  theo cách trung thực hơn. Tuy nhiên, tôi vẫn cố gắng trò chuyện với họ về cuộc sống, về việc họ yêu thích công việc như thế nào, ở những phút cuối cùng, cốt để hiểu nhiều hơn câu chuyện của họ (so sánh với cái nhìn từ bên ngoài của tôi).

4.Tạo ra những bức ảnh cụ thể.

4

Khi chúng ta chụp ảnh đường phố, chúng ta có xu hướng đi lang thang và chụp bất cứ thứ gì chúng ta hứng thú. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân của tôi (và cũng là của Diane Arbus) rằng việc chụp ảnh đường phố nên được xác định cụ thể khi bạn đi ra ngoài chụp những thứ quan trọng – để tạo ra thông điệp mạnh mẽ hơn cho những bức ảnh của bạn.

“Một bức ảnh phải được xác định cụ thể. Tôi nhớ cách đây một thời gian dài, khi lần đầu chụp ảnh, tôi nghĩ: có rất nhiều người trên thế giới và rất khó để có thể chụp ảnh tất cả họ, vì vậy nếu tôi chụp một vài loại người bình thường, tất cả mọi người sẽ nhận ra nó. Nó sẽ giống như những gì họ thường nhớ về một người hay thứ gì đó thông thường.

Cô giáo của tôi, Lisette Model, người cuối cùng đã chỉ ra rõ ràng rằng khi bạn càng xác định cụ thể, cái đó càng chung chung. Bạn thực sự phải đối mặt với điều đó. Và có những điều lãng tránh nhất định cũng như niềm vui nhất định mà tôi nghĩ bạn phải vượt qua”.

Có rất nhiều thứ để chụp ảnh trên đường phố. Nhưng chúng ta phải lựa chọn. Đây là lí do để bạn quyết định chụp một bức ảnh về câu chuyện đứa trẻ đang bước qua vũng nước chụp ảnh một người già đang ngồi trên xe lăn.

Nhìn chung các bức ảnh có xu hướng dễ bị chán. Nếu bạn càng cụ thể trong cách tiếp cận về khía cạnh nhân vật hoặc đơn thuần là cách tiếp cận – những bức ảnh của bạn không những có sức mạnh hơn mà chúng còn có nhiều năng lượng và ý nghĩa hơn đối với người xem.

Tuy nhiên, Arbus chia sẻ về vấn đề của việc cố gắng trở nên cụ thể trong chụp ảnh – cụ thể nó có thể khá khắc nghiệt:

“Bản thân của quy trình này có môt loại chính xác và một loại đánh giá mà chúng ta thường thì không phải có trách nhiệm. Ý tôi là chúng ta không liên quan gì với nhau. Chúng ta cư xử trực tiếp với nhau tốt hơn so với khi có sự can thiệp của máy ảnh. Nó có một chút lạnh lẽo, một chút khắc nghiệt.

Bây giờ, tôi không có ý nói rằng tất cả các bức ảnh đều có ý nghĩa. Đôi khi, họ thể hiện một cái gì đó thực sực đẹp so với những gì bạn cảm thấy ở thực tế, hoặc khác biệt theo một cách kì lạ. Nhưng bằng một cách nào đó, sự đánh giá kĩ lưỡng này thường phải được làm mà không trốn tránh sự thật, không trốn tránh cái điều mà nó thực sự trông như thế nào”.

Khi bạn cụ thể hơn trong việc chụp ảnh, bạn đang đặt sự cương quyết hoặc một mức độ chính xác lên những phần cụ thể của nhân vật. Ví dụ, bạn có thể làm nổi bật cái kính trên khuôn mặt, bàn tay bị bệnh phong hoặc thực tế là hoạt động họ đang ngồi trên chiếc xe lăn. Đây là những cái bạn lựa chọn để thể hiện (hoặc không thể hiện) bằng cách lựa chọn cho máy ảnh một khung hình  nhất định, hoặc thậm chí sử dụng một độ sâu trường ảnh nhất định.

Kinh nghiệm:

Hãy hiểu rằng một nhiếp ảnh gia đường phố, chúng ta thường xuyên không được thể hiện nhân vật của mình trong điều kiện ánh sáng tốt nhất. Rốt cuộc thì cuộc sống không phải lúc nào cũng đẹp đẽ. Như Arbus giải thích, không phải khi nào bạn cũng cần phải có ý nghĩa – nhưng hãy làm theo tấm lòng và trái tim của bạn, vươn tới những gì thành thực với chính bạn.

5.Yêu thích nhân vật của mình.

5

Khi chụp ảnh, hãy chọn những nhân vật mà bạn thích thú. Một ví dụ của Arbus – bà ấy được cho là “quái đản” (tôi chắc chắn rằng thuật ngữ này chính xác hơn về mặt chính trị cách đây 40 năm). Arbus giải thích rằng bà yêu thích và tìm thấy điều thuyết phục từ nhân vật “quái đản” của mình:

“ Sự quái đản là thứ mà tôi hay chụp. Nó là một trong những thứ đầu tiên mà tôi chụp và điều đó cho tôi một sự phấn khích tuyệt vời. Tôi yêu thích việc đó. Tôi vẫn yêu thích một vài trong số những người tôi chụp, tôi không có ý rằng họ là những người bạn tốt nhất của tôi nhưng họ đã làm cho tôi nhận thấy sự xấu hổ và nỗi sợ hỗi được trộn lẫn với nhau.

Có một truyền thuyết kể về sự quái đản (quái vật). Giống như một người trong một câu chuyện cổ tích chặn bạn lại và yêu cầu bạn phải trả lời một câu đố. Hầu hết khi con người trải qua nhiều điều đáng sợ của cuộc sống thì họ sẽ có những kinh nghiệm đau thương. Sự quái đản được sinh ra cùng với sự đau thương đó. Họ đã vượt qua thử thách của cuộc sống và do đó họ là quý tộc.”

Một điểm đặc biệt trong tác phẩm của Arbus là bà ấy đã tiếp cận những nhân vật mà không một ai khác thực sự tiếp cận họ vào thời điểm đó. Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn vào  những kẻ lập dị như một phần đáng khinh của xã hội – bà ấy đã làm cho họ trở nên nhân văn. Arbus giải thích rằng, không những bà ấy mang lại sự thú vị cho họ, mà còn  tìm được sự chân thành ở họ – gọi họ là “quý tộc”. Rốt cuộc, những người ấy đã phải thỏa hiệp rất nhiều với những khó khăn trong cuộc sống, cái điều mà chúng ta “những người bình thường” không phải làm tới. Arbus đã nhìn họ theo một cách thực sự khác với người bình thường – đó là điều đáng trân trọng.

Kinh nghiệm:

Mọi người đều bị lôi cuốn vào một chủ đề nhất định. Bạn có thể quan tâm đến việc chụp ảnh  các cặp vợ chồng, những người năng động, chán nản,  trẻ em hay người già …

Tôi thấy việc cảm thông với nhân vật của mình khi chụp ảnh là một điều quan trọng. Tuy nhiên, một lần nữa, tất cả chúng ra sẽ có những định kiến riêng khi chụp ảnh – và ảnh của chúng ta có thể sẽ không được từ bi (cảm thông) như chúng ta nghĩ.

Nếu bạn cũng tiếp cận một chủ đề nhất định và muốn trở thành duy nhất – thì  đừng nhìn nó như những gì một phần xã hội còn lại nhìn nó. Ví dụ như trẻ em thường thì được xem là đáng yêu và dễ thương. Vậy tại sao không thử àm ngược lại và chỉ ra chúng có thể là những đối tượng mang mối đe dọa? Người cao tuổi thường được gán là già và gắt gỏng. Tại sao không chụp họ theo góc nhìn quý phái và từ bi?

Hãy chắc chắn bất cứ thứ gì hoặc bất cứ người nào bạn chụp ảnh là những điều bạn có hứng thú. Đối xử với nhân vật của mình cùng sự tôn trọng, và cần xác định được độ biến dạng của hình ảnh do ống kính bạn đang sử dụng mang lại.

6.Tìm nguồn cảm hứng từ việc đọc.

6

Trước đây tôi đã từng viết về nó, làm thế nào để sáng tạo hơn trong nhiếp ảnh, tìm niềm cảm hứng từ những nơi khác bên ngoài nhiếp ảnh là điều quan trọng. Arbus chia sẻ rằng  một vài cảm hứng bà đã tìm được cho mình là đến từ việc đọc.

“ Một việc khác tôi làm là đọc nó, xảy ra một cách rất gián tiếp. Tôi không có ý là tôi đọc một cái gì đó và lao ra ngoài rồi tạo ra một bức hình về nó. Tôi chán ghét việc làm kinh doanh bằng cách sử dụng hình ảnh minh họa những bài thơ.

Nhưng đây là một ví dụ về một điều tôi chưa từng chụp trước đó, giống như việc chụp ảnh chính mình. Có một câu chuyện ở Kafka gọi là “Investiagion of a Dog” mà tôi đã đọc từ lâu và  đã đọc rất nhiều lần. Đó là một câu chuyện tuyệt vời viết về một chú chó và cuộc sống thực tại của chú chó đó.

Thực ra, một trong những bức ảnh đầu tiên tôi từng chụp có liên quan tới câu chuyện trên bởi vì bức ảnh này chụp một chú chó. Khoảng 20 năm rồi, lúc đó là mùa hè, tôi đang sống ở vườn nho Martha. Có một chú chó hay đến lúc chạng vạng mỗi ngày. Nó là một chú chó lớn thuộc loài MUTT. Nó có đôi mắt Weimaraner, đôi mắt màu xám. Tôi chỉ nhớ đôi mắt ấy rất ám ảnh. Chú chó tới và chỉ nhìn chằm chằm tôi theo cách có vẻ rất hoang đường. Ý tôi là một con chó, không sủa, không liếm, chỉ nhìn chằm chằm vào bạn. Tôi không nghĩ nó thích tôi. Tôi chụp ảnh nó nhưng điều đó có vẻ lãng phí.

Thường thì tôi không thích những con chó. Nhưng tốt thôi, tôi yêu những chú chó đi lạc, những chú chó không thích con người. Và đó là một loại mà tôi đã từng chụp ảnh”

Arbus chia sẻ một ví dụ đến từ việc đọc sách về một chú chó ở Kafka – bà ấy có thể nhìn thấy một thứ gì đó trong cuộc sống hiện thực, điều mà đã khơi gợi trí tưởng tượng của bà ấy. Mặc dù Arbus không có một bức ảnh hay, nhưng nó vẫn là một ví dụ tuyệt vời về cái cách bà tìm thấy cảm hừng từ phía bên ngoài và áp dụng nó vào nhiếp ảnh.

Kinh nghiệm:

Sự sáng tạo và tìm kiếm nội dung cho nhiếp ảnh thường tới từ bên ngoài. Đừng chỉ học từ những hình ảnh đường phố, mà học hỏi từ những nguồn đa dạng khác nhau. Nhìn vào tranh vẽ, điêu khắc, đọc sách, nghe nhạc. Bạn không bao giờ có thể biết khi nào một trong những cảm hứng từ những việc đó có thể mang đến cho nhiếp ảnh một sự sáng tạo.

7. Sử dụng họa tiết để thêm ý nghĩa cho bức ảnh của bạn.

7

Là nhiếp ảnh gia, chúng ta tường bị ám ảnh với “cái nhìn” trong ảnh  mình đã chụp. Chúng ta trải nghiệm với những tiêu cự ống kinh khác nhau, chụp ở những khẩu độ khác nhau, dùng đèn flash hoặc ánh sáng tự nhiên, ảnh màu hoặc ảnh trắng đen, định dạng và nhiều điều khác. Tuy nhiên thay vì chỉ trải nghiệm cho những chất lượng về mặt thẩm mỹ, Arbus cảm thấy việc sử dụng những kĩ thuật khác nhau nên được tăng thêm ý nghĩa.

Arbus chia sẻ kinh nghiệm của bà ấy trong việc thử tạo ra các họa tiết trong hình ảnh để truyền đạt nhiều ý nghĩa hơn.

“Trong giai đoạn đầu chụp ảnh, tôi thường tạo ra những thứ rất “hạt/nhiễu”. Tôi đã bị mê hoặc bởi những gì “grains” đã mang lại bởi vì nó tạo ra một tấm thảm của các chấm nhỏ, và mọi thứ sẽ được chuyển sang phương tiện này. Da sẽ giống như nước, sẽ giống như bầu trời và bạn sẽ đối phó chủ yếu  trong bóng tối và ánh sáng, chứ không phải đối phó quá nhiều bằng xương bằng thịt.

Nhưng khi tôi đã có một khoảng thời gian làm việc với các chấm nhỏ, đột nhiên tôi muốn vượt qua nó khủng khiếp. Tôi muốn nhìn thấy sự khác biệt thật sự giữa mọi thứ.

Tôi không nói về họa tiết. Tôi thực sự ghét điều đó, ý tưởng rằng một bức ảnh có thể thú vị đơn giản vì nó cho thấy một họa tiết. Ý tôi là điều đó giết chết tôi, tôi không thấy điều gì thú vị về họa tiết. Nó thực sự làm tôi chán ngấy.

Nhưng tôi muốn thể hiện sự khác nhau giữa vật chất và thể xác, mật độ của các loại khác nhau, không khí, nước, ánh sáng. Vì vậy tôi dần dần phải học các kĩ thuật khác nhau đê làm cho nó rõ ràng. Tôi bắt đầu bị thổi phồng khủng khiếp về sự rõ ràng”.

Đối với công việc trước đây của Arbus, bà bắt đầu với máy Nikon 35mm, nhưng để đạt được tầm nhìn sáng tạo tốt hơn, Arbus đã đổi sang TLR Rolleiflex- bà ấy làm việc hầu như ở định dạng ảnh vuông và ảnh đạt được nhiều chi tiết hơn khi chuyển từ định dạng nhỏ sang trung bình.

Arbus cũng làm việc khá nhiều với đèn flash, điều này mang lại nhiều họa tiết và ánh sáng trong các bức ảnh của cô ấy. Nhiều bức ảnh được chụp vào ban ngày (chẳng hạn như bức ảnh của người phụ nữ với tấm màn che ở trên) cho thấy Arbus đã cân bằng ánh sáng flash và ánh sáng nền – tạo ra các hiệu ứng khá siêu thực. Không những vậy, nó còn làm nổi bật tốt hơn các họa tiết trên khuôn mặt người phụ nữ, vải của tấm màn che, của mái tóc sáng màu và chiếc áo khoác lông thú.

Kinh nghiệm:

Khi bạn quyết định sử dụng chắc chắn một máy ảnh, tiêu cự, đèn flash và ánh sáng tự nhiên, ảnh trắng đen hay màu…hãy nghĩ tới việc thêm ý nghĩa vào các bức ảnh của bạn. Ví dụ, nếu bạn dùng ống kính 28mm (thay vì 50mm) hãy cân nhắc tại sao bạn đang cố sắng sử dụng nó. Thay vì chỉ tạo ra nhiều biến dạng hơn – có lẽ bạn nên dùng nó để tạo cảm giác gần gũi và thân mật hơn với nhân vật của bạn. Khi chụp ảnh trắng đen – bạn đang muốn ghi lại điều gì đó buồn và thất  vọng hay muốn tập trung vào hình thức và hình dạng? Nếu làm việc với ảnh màu – điều gì ở ảnh màu mang lại ý nghĩa cho bức ảnh của bạn?

Tự do trải nghiệm với nhiếp ảnh, nhưng đừng quên việc cố gắng thử một điều gì mới có mục đích và cố gắng làm khác đi. Hãy nghĩ tới ý nghĩa bạn muốn mang lại cho bức ảnh của mình.

8. Chụp những bức ảnh tệ.

8

Là một nhiếp ảnh gia, tất cả chúng ta thường gặp khó khăn hoặc cảm thấy thiếu cảm hứng ở một thời gian nào đó. Làm sao để vượt qua được chúng? Arbus đưa ra một ý tưởng cho việc cố gắng “chụp những bức ảnh xấu” có mục đích:

“Một vài bức ảnh là những thay đổi dự kiến mà thậm chí bạn còn không biết về nó. Chúng trở thành phương pháp. Việc chụp ra những bức ảnh xấu rất quan trọng. Là những bức ảnh được chụp từ những điều bạn phải làm, những thứ mà bạn chưa từng chụp trước đó. Những bức ảnh ấy có thể làm bạn nhận ra một điều gì đó mà bạn đã từng thấy trước đây, điều mà bạn nhận ra khi nhìn chúng thêm một lần nữa. “

Bằng cách ép mình chụp những bức ảnh xấu, việc đó sẽ giúp chúng ta hiểu ra điều gì làm nên một  bức ảnh tốt. Cũng như khi nhìn vào những bức ảnh xấu, chúng ta có thê học được cách cải thiện ảnh chụp từ những bức ảnh đó.
Arbus cũng giảm tầm quan trọng của bố cục trong nhiếp ảnh (đối với bà):

“Tôi ghét ý tưởng về bố cục. Tôi không biết một bố cục tốt là gì. Ý tôi là tôi hay biết điều gì đó từ việc thực hiện chúng nhiều lần và nhận ra con đường của mình từ những gì mình thích. Với tôi, đôi khi, bố cục được thực hiện với một độ sáng nhất định và những lần khác nó được thực hiện với những sai lầm buồn cười. Có một loại đúng và loại sai. Đôi khi tôi thích cái đúng và đôi khi tôi thích cái sai. Bố cục là như thế.”

Nhìn vào những bức ảnh của Arbus, tôi có thể nói chúng là những bức ảnh tuyệt vời. Bà ấy đặt nhân vật của mình thích hợp trong từng khung hình, và vị trí của họ tạo ra những bức ảnh có cảm giác cân bằng và hài hòa.

Tuy nhiên, bà ấy cũng đề cập tới một điểm quan trọng là đôi khi một bố cục tốt đến từ những sai lầm buồn cười. Bố cục tốt (mặc dù chúng nên được chủ ý) đôi khi có thể là vô ý.

Kinh nghiệm:

Bố cục rất quan trọng trong nhiếp ảnh đường phố – bởi vì nó giúp cho người xem hiểu được đâu là nhân vật trong bức ảnh của bạn. Không những thế, mà còn có một cảm giác tự nhiên của sự cân bằng và vẻ đẹp do bố cục mang lại là một điều gì đó rất hay.

Sẽ có rất nhiều bức ảnh bạn chụp là xấu. Chúng cũng nhàm chán và bố cục kém.

Tuy nhiên học hỏi từ những sai lầm của bạn, và nhận ra rằng sai lầm là một phần của quá trình sáng tạo. Không có việc tạo ra những bức ảnh xấu thì làm sao chúng ta biết được đâu là những bức ảnh tốt.

9. Đôi khi những bức hình tốt nhât của bạn không rõ ràng ngay lập tức (đối với bạn).

9

Tôi tin rằng nhiều nhiếp ảnh gia (trong đó có tôi) là những người biên tập không tốt cho chính sản phẩm của họ. Chúng ta thường mang theo cảm xúc vào những bức ảnh của mình, và có thể thường chụp những bức ảnh xấu như những bức ảnh tốt. Ở một khía cạnh tương tự, chúng ta có thể bỏ qua những bức ảnh đẹp của mình và không nhận ra chúng thú vị. Arbus giải thích điều này sâu sắc hơn:
“Gần đây tôi thực hiện một quá trình tạo ra hình ảnh. Tôi đã có kinh nghiệm cho việc này từ trước và tôi đã tạo ra một số bản in thô của chúng, đã có vài  điều bị lỗi trong quá trình ấy. Tôi cảm thấy mình đã bỏ lỡ cái gì và nghĩ rằng điều ấy sẽ quay lại thôi. Nhưng có một thứ hoàn toàn kì lạ. Đó là một quá trình làm hình ảnh thật kinh khủng. Dường như đối với tôi như thể đã có người chồng của một quý bà nào đó đã cướp mất nó. Cái đầu khủng khiếp trong bức ảnh và sự xấu xí, nhưng lại có thêm một điều tuyệt vời về nó. Tôi đã cảm nhận để thích bức ảnh nhiều hơn. Và bây giờ, tôi đang bí mật sắp xếp câu chuyện đầy thú vị cho nó”

Những ấn tượng ban đầu thường không phải là tất cả. Khi chúng ta có cái nhìn đầu tiên vào những bức ảnh của chính mình, chúng ta có thể không tìm  thấy bất cứ điều gì thú vị. Tuy nhiên, khi xem lại một lân nữa – và suy nghĩ về chúng nhiều hơn, qua thời gian chúng có thể trở nên hay ho.
Kinh nghiệm:

Tôi cảm thấy việc đi tìm nhận xét thứ hai về những bức ảnh của bạn thì luôn quan trọng. Nếu bạn chụp được một bức ảnh mà bạn cho là thú vị –  nhưng đánh giá cá nhân luôn luôn có thể không phải là tốt nhất. Hãy hỏi những người mà bạn tin tưởng và tôn trọng nhận xét của họ cả online và offline. Hỏi họ về cả điều họ thích và không thích về bức ảnh, bởi vì do họ có ít tương tác với bức ảnh hơn so với bạn nên có thể cho bạn lời nhận xét chân thành nhất.

10. Đừng sắp đặt người khác, hãy sắp đặt chính mình.

10

Một trong những điểm hấp dẫn của nhiếp ảnh đường phố là bạn rất khi có thể sắp đặt chúng. Arbus chia sẻ rằng khi bà ấy chụp ảnh mọi người, bà ấy thích sắp đặt bản thân thay vì sắp đặt nhân vật của bà ấy.

“Tôi làm việc từ sự vụng về. Ý tôi là tôi không thích sắp đặt mọi thứ nếu tôi đứng trước một cái gì đó, thay vì sắp xếp nó, tôi tự sắp xếp mình”.

Tôi thích chụp nhiều ảnh chân thực, nhưng tôi cũng thích chụp nhiều ảnh khi tôi sắp xếp nhân vật theo một cách nhất định mà tôi muốn chụp họ. Tuy nhiên, sự thật là những bức ảnh thú vị nhất mà tôi từng chụp nhìn chung đều là những bức ảnh không sắp đặt.

Kinh nghiệm:

Nếu bạn muốn tạo ra một bức ảnh thú vị về một ai đó nhưng bạn không muốn sắp đặt họ theo một cách nhất định, hoặc là xin phép họ tạo dáng cho bạn – rồi điểu chỉnh chính bản thân bạn theo một cách khác. Chụp ảnh từ những góc nhìn khác nhau – từ trái, trực diện, và từ bên phải. Cúi mình hoặc đứng lên. Thay đổi vị trí của bạn sẽ giúp cho khung cảnh rõ ràng hơn.

11. Vượt qua nỗi sợ chụp ảnh bằng cách tìm hiểu về nhân vật của bạn.

11

Vượt qua nỗi sợ chụp ảnh đường phố là một trong những thách thức lớn nhất mà chúng ta đối mặt. Nếu bạn quyết định chụp ảnh ở một nơi duy nhất nhiều lần liên tiếp, nó có thể là một ý tưởng tốt để tìm hiểu về cộng đồng và nhân vật của bạn rồi từ đó vượt qua nỗi sợ. Arbus chia sẻ kinh nghiệm của bà ấy khi chụp ảnh người ở công viên:

“Tôi nhớ vào một mùa hè,tôi đã làm việc rất nhiều ở công viên Washington Square. Đâu đó vào năm 1966. Công viên được chia ra và có nhiều lối đi, giống như một cơn say nắng, và có nhiều khu vực bị rập rình. Có những người hippie trẻ tuổi đi xuống một đường. Có những người đồng tính đi xuống một đường khác, những người đồng tính thì thực sự mang lại khó khăn đến đáng ngạc nhiên, và ở giữa là người winos (những người uống quá nhiều vang và các loại rượu rẻ tiền, đặc biệt là người vô gia cư/ a person who drinks excessive amounts of cheap wine or other alcohol, especially one who is homeless). Thoạt đầu, họ giống như một sự dàn quân, và những người phụ nữ đến từ Bronx trở thành hippes sẽ phải ngủ với winos để có được chỗ ngồi trên một phần khác với hippies.

Việc đó rất đáng chú ý. Và tôi cảm thấy đáng sợ. Ý tôi là tôi có thể trở thành một người khỏa thân (naked skin), tôi có thể trở thành hàng ngàn thứ khác. Nhưng tôi không thể trở thành bất cứ người nào ở đây. Có những ngày tôi không thể làm việc ở đây được nữa và nhiều ngày sau đó thì tôi lại có thê.

Tôi hoàn thành công việc từng chút một và có thể làm nó nhiều hơn. Tôi có thể biết một chút ít về họ vì đã đi xung quanh rất nhiều. Họ  giống như những tác phẩm điêu khắc một cách hài hước. Tôi mạnh dạn tiếp xúc gần gũi với họ, vì vậy tôi xin phép họ chụp ảnh. Bạn không thể nào gần gũi với một ai đó mà không nói một lời nào, mặc dù tôi đã làm được điều đó”.

Diane Arbus thường mô tả bà thấy như một người khá vụng về và e ngại trong lúc chụp ảnh. Bà ấy có sự nghi ngờ, nỗi sợ, và lo lắng. Điều thú vị cần phải nhớ ở đây là hầu hết các ảnh chụp của bà ấy đều rất chân thực và gần gũi với nhân vật.

Do đó để vượt qua nỗi sợ trong việc chụp ảnh những người ở công viên (những người làm bà ấy sợ)- Arbus đã tới công viên rất nhiều lần, và qua thời gian thì bà trở nên ít rụt rè hơn. Không những vậy, Arbus còn hiểu những người ở đây, và xin phép họ chụp ảnh. Điều này giúp bà ấy cảm thấy thoải mái hơn trong lúc hụp ảnh những người ở khu vực này.

Kinh nghiệm:

Khi chụp ảnh đường phố, chúng ta sẽ nỗi có những nỗi sợ riêng. Bạn phải biết rằng tất cả mọi người đều có cảm giác ấy.

Có rất nhiều cách để vượt qua nỗi sợ khi chụp ảnh đường phố. Tuy nhiên, nên hiểu rằng bạn càng chụp ảnh đường phố một cách tự nhiên, thì bạn càng thẳng thắn và chân thành, và qua thời gian bạn sẽ cảm thấy thoải mái. Tôi có thể nói điều này từ kinh nghiệm mà sau hai năm chụp ảnh đường phố, tôi chắc chắn đã cảm thấy dễ chịu hơn.

Đừng ngại ngần khi xin phép người khác chụp ảnh. Nếu bạn cảm thấy không thoải mái nhưng muốn chụp ảnh, thì chỉ có cách xin phép mà thôi. Điều tệ nhất sẽ xảy ra trong trường hợp này là họ sẽ từ chối, và đơn giản là bạn rời đi. Còn điều tốt nhất sẽ đến trong trường hợp này là họ đồng ý và bạn có cơ hội xây dựng sự kết nối với họ.

12. Nhân vật của bạn thì quan trọng hơn những bức ảnh.

12

Dù cho Arbus đã bị chỉ trích rất nhiều trong suốt sự nghiệp của bà ấy (và thậm chí cho đến tận bây giờ) vì những bức ảnh “quái đản” –  nhưng chắc chắn bà ấy đã quan tâm đến nhân vật nhiều hơn là những bức hình chụp chính họ.

“Đối với tôi nhân vật luôn luôn quan trọng hơn việc có một bức ảnh. Và phức tạp hơn. Tôi có  cảm giác với bản in nhưng cảm giác ấy không đặc biệt và quý giá lắm. Tôi thực sự nghĩ bản in đó là gì và nói về cái gì. Ý tôi là, bản in ấy phải nói được một câu chuyện nào đó. Và câu chuyện ấy  thì luôn luôn đáng chú ý hơn  là một tấm ảnh”.

Arbus giải thích nhân vật quan trọng hơn so với bản thân bức ảnh như thế nào. Arbus cho rằng bức ảnh có thể thú vị, nhưng bà ấy không có được cảm giác “quý giá” như cảm giác có  được khi tiếp xúc với nhân vật.

Kinh nghiệm:

Là những nhiếp ảnh gia đường phố, chúng ta luôn nỗ lực để có được những bức ảnh thú vị. Nhưng, hãy nhớ rằng đừng để điều đó làm lu mờ tầm quan trọng của sự trải nghiệm và kết nối đối với nhân vật.

Nên hiểu rằng con người, thì thú vị hơn và quan trọng hơn là những bức ảnh chụp họ. Những bức ảnh hai chiều trong khi đó con người thì 3 chiều. Những bức ảnh thì im lặng trong khi con người có thể kể về trải nghiệm của họ.

KẾT LUẬN

13

Diane Arbus không chỉ là một nhiếp ảnh gia tài năng, bà ấy còn có những cảm nhân sâu sắc với nhân vật – điều mà tôi thấy được khi tìm hiều về sự nghiệp nhiếp ảnh của bà ấy. Trong nhiếp ảnh, Arbus thực sự làm theo trái tim của mình, và chụp những bức ảnh mà bà vừa cảm thấy thú vị, vừa cảm thấy thương cảm và ấm áp.

Là những nhiếp ảnh gia đường phố, chúng ta có thể kết nối nhiều với những kiểu ảnh mà Arbus đã chụp (nhiều trong số chúng được chụp trên đường). Mặc dù, chúng ta có thể học nhiều điều từ những bức ảnh mà Arbus chụp, nhưng chúng ta có thể học nhiều hơn từ triết lí cá nhân của Arbus xung quanh việc tại sao bà chụp những bức ảnh theo cái cách bà ấy đã làm – và thậm chí là cả cách tiếp cận.

Đừng ngần ngại khi xin phép chụp ảnh ai đó,  gần gũi và thân mật với nhân vật của bạn. Bạn có thể có những nỗi sợ vô hình khi tiếp cận con người (điều mà tất cả chúng ta gặp phải) – nhưng hãy chụp ảnh cởi mở, chân thành và chụp bằng trái tim. Người khác có thể chỉ trích những gì bạn làm, nhưng miễn là bạn đang làm theo đạo đức của chính mình – hãy bỏ qua những gì người khác nói.